Legal. May pambansang patakarang smoke-free na sinusuportahan ng batas sa regulasyon ng tabako at ng mga ordinansa ng bawat lungsod at bayan. Bawal manigarilyo sa mga saradong pampublikong lugar, sa pampublikong sasakyan, sa loob at malapit sa paaralan at ospital, at sa iba pang lugar na itinakda ng ordinansa — maliban sa mga wastong designated smoking area. Ang parusa ay karaniwang multa na itinakda ng ordinansa ng LGU. Pero kahit legal ang ban, may karapatan ka pa rin sa tamang proseso kapag nahuli ka.
Nahuli ka sa paninigarilyo sa isang lugar na akala mo ay pinapayagan, at biglang may sinisingil na halaga. Legal ba ang ban? Oo. Pero legal ba ang paraan ng paghuli sa iyo? Iba iyon.
Ano ang Saklaw ng Ban
Pinagsasama ng dalawang antas ng batas: ang pambansang regulasyon sa tabako at ang ordinansa ng bawat LGU.
- Saradong pampublikong lugar — mall, opisina, restawran, sinehan, at pampublikong gusali;
- Pampublikong sasakyan at mga terminal;
- Paaralan, ospital, at klinika, kasama ang lugar sa paligid nito;
- Palaruan at lugar ng bata; at
- Anumang idinagdag ng ordinansa ng inyong lungsod o bayan — kaya nag-iiba ang saklaw sa bawat lugar.
May mga lugar na may wastong designated smoking area na may kondisyon sa laki, bentilasyon, at distansiya. Sa labas nito, saklaw ka ng ban.
Sino ang Nagpapatupad at Ano ang Parusa
- Mga enforcer ng LGU, health office, at sa ilang lugar ang pulis at tanod;
- Multa ang karaniwang parusa, at nag-iiba ang halaga sa bawat ordinansa;
- May pananagutan din ang establisimyento na pumapayag na manigarilyo sa loob; at
- Hindi pagkakakulong ang karaniwang unang parusa, kaya mag-ingat sa nananakot niyan.
Ang Karapatan Mo Kapag Nahuli
- Malaman kung anong ordinansa ang nilabag at ang partikular na parusa nito;
- Kilalanin ang enforcer — hilingin ang ID at ang pangalan niya;
- Opisyal na resibo sa anumang binayaran — walang eksepsiyon dito;
- Hindi ka puwedeng kunan ng cellphone, ID, o gamit bilang collateral ng multa; at
- Puwede kang tumangging magbayad sa lugar at hayaang dalhin ito sa korte.
Praktikal na Payo
- Sa hindi pamilyar na lugar, hanapin ang designated smoking area bago magsindi;
- Kung may nangongotong, magtala ng pangalan at oras at iulat sa city hall at sa Ombudsman;
- Kung may-ari ka ng establisimyento, maglagay ng malinaw na karatula at itala ang mga babala mo;
- Itago ang resibo — ito ang depensa mo kung sisingilin ka ulit sa parehong insidente.
Frequently Asked Questions
Bawal bang manigarilyo sa labas ng bahay ko? Sa sariling pribadong lugar, karaniwang hindi ito saklaw ng ban. Pero may mga ordinansang sumasaklaw sa mga bahaging malapit sa pampublikong daan, paaralan, o palaruan.
Puwede bang kunin ang ID ko bilang kapalit ng multa? Hindi. Walang batayan para hawakan ang ID o gamit mo bilang collateral. Kung may sinisingil, dapat may opisyal na resibo, at puwede kang tumangging magbayad sa lugar.
Magkano ang multa sa smoking ban? Nakadepende ito sa ordinansa ng inyong lungsod o bayan, kaya nag-iiba ito bawat lugar. Hilingin ang kopya ng ordinansa para makita ang eksaktong halaga.
Saklaw ba ng ban ang vape? Maraming ordinansa at pambansang panuntunan ang sumasaklaw na rin sa mga electronic na produkto sa mga smoke-free na lugar. Tingnan ang partikular na ordinansa ng inyong LGU.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may nangyaring pang-aabuso sa pagpapatupad ng ordinansa laban sa iyo, matutulungan ka naming iulat ito nang tama. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.