Oo. Ang gross estate ay sumasaklaw sa lahat ng ari-arian — totoo man o personal, nahahawakan o hindi — kaya kasama ang crypto, e-wallet, online na kita, domain, at digital na negosyo. Ang halagang ideklara ay ang makatuwirang halaga sa araw ng kamatayan, hindi sa araw na nadiskubre ito. Ang pagtatago nito ay puwedeng humantong sa multa, interes, at sa hindi paglabas ng eCAR. Mahalaga ang malinaw na patunay ng halaga sa petsang iyon.
Madalas naisasama ng pamilya ang lupa at ang bank account sa estate tax return, tapos nakakalimutan ang mga bagay na wala sa papel. Sa mata ng batas, walang pinipiling anyo ang ari-arian.
Ano ang Pumapasok
- Balanse sa e-wallet at sa mga online na plataporma ng pagbabayad;
- Crypto at iba pang digital na token, nasa exchange man o sa sariling wallet;
- Naipong kita mula sa content, online shop, o freelance na hindi pa nababayaran;
- Domain, software, at karapatan sa likha na may halaga sa merkado; at
- Mga investment app at online na sertipiko ng pamumuhunan.
Paano Tinataya ang Halaga
Ang panuntunan ay makatuwirang halaga sa araw ng kamatayan. Para sa e-wallet, ito ang balanse sa petsang iyon. Para sa crypto, ito ang presyo sa araw na iyon — kaya mag-print ng patunay agad, dahil mahirap nang balikan ito pagkalipas ng ilang taon. Para sa kumikitang online na negosyo, tingnan ang kita at ang halaga ng mga kagamitan at karapatan nito.
Bakit Delikado ang Pagtatago
- Ang kulang na deklarasyon ay may kaakibat na surcharge at interes;
- Puwedeng maantala o hindi mailabas ang eCAR, na kailangan sa paglilipat ng titulo at shares;
- Kapag lumitaw ito mamaya, kailangan ng amended return at karagdagang bayad; at
- Puwedeng may habol ang ibang heirs sa nagtago.
Praktikal na Payo
- Gumawa ng iisang inventory na pinagsasama ang pisikal at digital na ari-arian;
- Kumuha ng nakasulat na kumpirmasyon ng balanse mula sa bawat plataporma;
- Huwag ilipat ang pondo sa pangalan ng isang heir bago maideklara — nagmumukha itong pagtatago; at
- Kung malaki ang halaga, kumuha ng tulong ng abogado at accountant nang magkasama.
Frequently Asked Questions
Paano malalaman ng BIR ang crypto ng namatay? Hindi ito palaging nakikita agad, pero ang tungkulin mong magdeklara ay hindi nakadepende sa kung mahuhuli ka. Ang hindi pagdedeklara ay may kaakibat na multa at interes kapag lumitaw.
Anong presyo ang gagamitin sa crypto? Ang makatuwirang halaga sa araw ng kamatayan. Mag-print ng patunay ng presyo sa petsang iyon at itago ito kasama ng return.
Kasama ba ang mga puntos at rewards? Kung mapapalitan ng pera o may tunay na halaga, dapat itong isaalang-alang. Ang mga hindi transferable na puntos ay karaniwang walang halaga sa estate.
Paano kung nadiskubre namin ang asset pagkatapos ng return? Maghain ng amended return at ayusin ang karagdagang buwis. Mas mura ito kaysa hintaying may makatuklas nito para sa inyo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may mga digital na ari-arian ang inyong yumaong kaanak at hindi ninyo alam kung paano ideklara, matutulungan ka naming ihanda ang tamang return. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.