Kailangan. Kapag ang bahay o lupa ay bahagi ng absolute community o ng conjugal partnership, hindi ito maaaring isangla nang walang nakasulat na pahintulot ng kabiyak o awtoridad ng korte, at ang sanglang walang pahintulot ay walang bisa. Ito ang dahilan kung bakit palaging hinihingi ng bangko ang lagda ng dalawa kahit isang pangalan lang ang nasa titulo. Kung eksklusibong ari-arian naman ito, hindi kailangan ang pahintulot — pero kailangang mapatunayan ang pagiging eksklusibo sa pamamagitan ng dokumento.
May dalawang tao ang nagtatanong nito: ang gustong mangutang at nahihirapang pumirma ang kabiyak, at ang nakatuklas na nasanla na pala ang bahay nang wala siyang alam. Magkaibang problema, iisang tuntunin.
Ang Tuntunin
Ang pagsasangla ay isang anyo ng encumbrance — nagbibigay ito ng karapatan sa ibang tao laban sa ari-arian. Kaya kasama ito sa mga transaksiyong hinihingan ng batas ng nakasulat na pahintulot ng kabiyak kapag bahagi ng pondo ang ari-arian. Kung wala ito at walang awtoridad ng korte, walang bisa ang sangla.
May pagpapaluwag: itinuturing itong nagpapatuloy na alok na maaaring maging ganap kung tatanggapin ng kabiyak o papayagan ng korte bago pa mabawi ang alok. Kaya ang huling pagpirma o ang pagtanggap ng benepisyo ng kabiyak ay maaaring magpatibay sa transaksiyon — mag-ingat dito.
Bakit Hinihingi ng Bangko ang Dalawang Pirma
Answer-first: proteksiyon nila iyon sa sarili nila.
- Ang titulong may 'married to' ay babala na maaaring bahagi ito ng pondo;
- Ang sanglang walang pahintulot ay walang bisa, kaya hindi rin maipe-foreclose ng bangko nang malinis;
- Kaya kahit sabihin mong eksklusibo ang lupa, hihingin pa rin nila ang lagda ng kabiyak o kahit affidavit; at
- Kapag talagang eksklusibo ito, hingin ang listahan ng dokumentong tatanggapin nila bilang patunay.
Kung Nasanla Nang Wala Kang Alam
- Kumuha agad ng certified true copy ng titulo sa Registry of Deeds at tingnan ang mga annotation;
- Kunin ang kopya ng mortgage contract at tingnan kung may lagda ka o pekeng lagda;
- Kung pineke ang lagda mo, may kasong sibil at kriminal na maaaring isampa, at may hakbang para ipa-annotate ang iyong pagtutol sa titulo;
- Kung may banta ng foreclosure, huwag maghintay — may mahigpit na panahon ang mga remedyo; at
- Ipunin ang katibayan na bahagi ng pondo ang ari-arian: PSA marriage certificate, petsa ng pagkuha, at pinagmulan ng pondo.
Ang Taunang Pagsusuri ng Titulo
Ito ang pinakasimpleng gawi na nakakaiwas sa pinakamalaking sorpresa. Isang beses sa isang taon, tingnan ang katayuan ng inyong mga ari-arian.
- Kumuha ng certified true copy ng titulo sa Registry of Deeds ng lugar ng ari-arian;
- Basahin ang likod ng titulo — dito lumalabas ang mga annotation gaya ng sangla, adverse claim, at notice of levy;
- Ihambing ito sa huling kopyang mayroon kayo at pansinin ang anumang bagong entry;
- I-check din ang tax declaration at ang amilyar, dahil dito unang lumalabas ang pagkakautang; at
- Kapag may hindi mo kilalang annotation, magpakonsulta agad — mas maluwag ang mga remedyo habang maaga.
Praktikal na Payo
- Kumuha ng kopya ng titulo ng inyong mga ari-arian isang beses sa isang taon — dito unang lumalabas ang lihim na sangla;
- Huwag pumirma sa blangkong dokumento o sa 'special power of attorney' na walang tiyak na saklaw;
- Kung boluntaryo kayong mangungutang, basahin muna kung tama ang pagkakalarawan sa ari-arian at kung ano ang saklaw ng sangla;
- Kung eksklusibo ang ari-arian, ihanda ang dokumento nito bago pa mag-apply para mapabilis ang proseso.
Frequently Asked Questions
Puwede bang isangla ng asawa ko ang bahay nang wala akong pirma? Hindi, kung bahagi ito ng absolute community o ng conjugal partnership. Ang sanglang walang nakasulat mong pahintulot o walang awtoridad ng korte ay walang bisa.
Paano kung pineke ang lagda ko sa mortgage? May kasong sibil para ipawalang-bisa ang dokumento at may kaakibat itong pananagutang kriminal para sa pumeke. Kumuha ng kopya ng dokumento at magpakonsulta agad bago magsimula ang foreclosure.
Kailangan ba ng pahintulot kung eksklusibo kong ari-arian ang isasangla? Hindi hinihingi ng batas, pero madalas humihingi pa rin ang bangko ng lagda o affidavit ng kabiyak. Ihanda ang dokumentong nagpapatunay ng pagiging eksklusibo.
Puwede bang magsangla kung wala ang asawa ko sa bansa? Puwede sa pamamagitan ng tamang special power of attorney na may consularisasyon o apostille, o sa pamamagitan ng awtoridad ng korte kung hindi siya makapagbigay ng pahintulot.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung natuklasan mong nasanla ang inyong ari-arian nang wala kang pahintulot, mabilis ang oras sa ganitong sitwasyon. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.