Oo. Bago mailibing ang isang namatay, kailangang maitala ang kanyang kamatayan sa local civil registrar at makakuha ng burial permit mula sa health office. Ang death certificate ay pinipirmahan ng doktor na umasikaso sa kanya; kung walang doktor, ang health officer ang magpapatunay matapos ang kanyang pagsusuri. Ang punerarya ang karaniwang umaasikaso nito, pero tungkulin ng pamilya na tingnan kung tama ang bawat detalye bago ito isumite.
Sa gitna ng lungkot, madaling makaligtaan ang isang maling titik sa pangalan. Pero ang dokumentong ito ang gagamitin sa lahat ng bagay pagkatapos: sa bangko, sa insurance, sa SSS, at sa titulo ng lupa.
Bakit Kailangan Bago Ilibing
Ang paglilibing ay isang aksiyong hindi na maibabalik. Kaya iniuutos ng batas na bago ito, dapat may talaan na ang gobyerno kung sino ang namatay, kailan, at bakit. Dalawa ang dokumentong kasangkot:
- Ang Certificate of Death, na itinatala sa local civil registrar; at
- Ang burial o transfer permit mula sa city o municipal health office.
Sino ang Pumipirma sa Sanhi ng Kamatayan
- Kung may doktor na umaasikaso, siya ang pipirma sa sanhi ng kamatayan;
- Kung namatay sa bahay nang walang doktor, ang health officer ang magpapatunay matapos ang pagsusuri;
- Kung biglaan o marahas ang kamatayan, kasangkot ang medico-legal at ang nag-iimbestigang awtoridad; at
- Kung namatay sa ospital, karaniwang inaayos ito ng records section bago palabasin ang labi.
Suriin Bago Isumite
Tingnan ang baybay ng pangalan, ang petsa at oras ng kamatayan, ang edad, ang katayuan sa pag-aasawa, at ang pangalan ng mga magulang at asawa. Ang mali dito ay magiging problema sa lahat ng claim mamaya, at ang pagtatama ay may sariling proseso at bayad. Mas mabuting itama ito bago pa maitala.
Praktikal na Payo
- Kumuha ng maraming kopya mula sa civil registrar, at kalaunan ay mula sa PSA;
- Itanong sa punerarya kung sino ang nag-aasikaso at humingi ng kopya ng lahat ng isinumite;
- Kung namatay sa ibang lugar, doon ito itatala — hindi sa lugar ng libing; at
- Kung hindi naitala kaagad, may proseso ng delayed registration na dapat gawin sa lalong madaling panahon.
Frequently Asked Questions
Puwede bang ilibing muna at ayusin ang papeles mamaya? Hindi ito ang tamang daan. Kailangan ng burial permit bago ilibing, at ang huli na pagtatala ay may sariling proseso at abala.
Sino ang pipirma kung walang doktor na umasikaso? Ang health officer, matapos ang kanyang pagsusuri. Sa ilang lugar ay may sariling proseso ang munisipyo para dito.
Ano ang gagawin kung mali ang nakasulat na pangalan? Kung hindi pa naisusumite, ipatama agad. Kung naitala na, may proseso ng pagwawasto sa civil registrar.
Ilang kopya ang dapat kunin? Kumuha ng hindi bababa sa lima hanggang sampung kopya. Halos lahat ng ahensiya at bangko ay hihingi ng sarili nilang kopya.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may problema kayo sa death certificate o sa burial permit ng inyong kaanak, matutulungan ka naming ayusin ito nang mabilis. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.