Kailangang apat na magkakasunod na taon na nawawala ang asawa bago maghain ng petisyon, o dalawang taon kung ang pagkawala ay sa ilalim ng mga sitwasyong may panganib sa buhay tulad ng nawawalang barko o eroplano, o pagkawala sa panahon ng digmaan. Hindi sapat ang paglipas ng panahon: kailangan mo ring patunayan na may makatwirang paniniwala kang patay na siya, at na naghanap ka talaga.
Karaniwan itong sitwasyon ng mga naiwan: matagal nang nawawala ang asawa, at gustong makapag-asawa muli ng naiwan. Ang tanong ay kung kailan ito puwedeng simulan.
Ang Dalawang Panahon
Nakalagay ito sa Family Code at matatag na tuntunin.
- Apat na magkakasunod na taon — ang karaniwang tuntunin para sa nawawalang asawa; at
- Dalawang magkakasunod na taon — kung ang pagkawala ay sa ilalim ng sitwasyong may panganib sa buhay: nawawalang sasakyang panghimpapawid o barko, sundalong nasa labanan, o iba pang katulad na kalagayan.
Mahalagang tandaan: ang petisyong ito ay para lamang sa layuning makapag-asawa muli. Iba ang panuntunan kung ang layunin ay mana o pag-aayos ng ari-arian — may sariling tuntunin ang batas doon.
Hindi Sapat ang Paglipas ng Panahon
Ito ang pinakamadalas na dahilan ng pagkatalo sa ganitong petisyon. Bukod sa taon, hinihingi ng batas na mayroon kang well-founded belief na patay na ang asawa mo. Ibig sabihin, may masusing paghahanap kang isinagawa at hindi lang basta walang balita.
Ang tanong ng korte ay simple: ano ang ginawa mo para hanapin siya? Ang sagot na "hindi na siya bumalik" ay malimit hindi sapat.
Ano ang Dapat Mong Maipakita
- Mga pagbisita o pagtatanong sa kanyang mga kamag-anak, kaibigan at dating trabaho;
- Report sa pulis o blotter tungkol sa pagkawala;
- Pagsangguni sa mga ahensyang maaaring may tala kung nasa ibang bansa siya; at
- Mga testigong makakapagpatunay na naghanap ka nga.
Ang Panganib na Dapat Alam Mo
Kung bumalik ang nawawalang asawa at may naitalang affidavit of reappearance, natatapos ang bisa ng ikalawang kasal. Bukod pa riyan, ang pagpapakasal muli nang walang ganitong deklarasyon ng korte ay may bigat na pananagutan sa ilalim ng batas kriminal. Kaya kahit gaano katagal nang nawawala ang asawa, huwag mag-asawa nang walang desisyon ng korte.
Ano ang Aasahan sa Proseso
Isa itong petisyon sa korte, kaya may kaakibat na paghahain, paglilitis at desisyon. Karaniwang mas maikli ito kaysa annulment dahil karaniwang walang kalaban na nakikipaglaban, pero hindi ito kusang aaprubahan. Ang kinatawan ng estado ay tumitingin kung hindi ito ginagamit bilang madaling daan palabas ng isang kasal na hindi naman talaga nagtapos sa pagkawala. Kung may balitang buhay ang asawa mo o may nakita siyang kamag-anak kamakailan, malamang na mabigo ang petisyon.
Praktikal na Payo
- Simulan ang tala ng paghahanap ngayon pa lang — petsa, pinuntahan, at kausap;
- Kumuha ng blotter kahit ilang taon nang nawawala siya, para may opisyal na tala;
- Huwag umasa sa salita lang ng kamag-anak — ihanda silang tumestigo; at
- Huwag magpakasal habang wala pang desisyon, gaano man katagal ang paghihintay.
Frequently Asked Questions
Puwede na ba akong mag-asawa ulit kapag apat na taon nang nawawala ang asawa ko? Hindi pa. Ang apat na taon ay simula lang. Kailangan pa ring maghain ng petisyon at makakuha ng judicial declaration ng korte bago ka makapag-asawa muli nang ligtas.
Ano ang well-founded belief na hinihingi? Ito ang makatwirang paniniwala na patay na ang asawa mo, na nabuo mula sa masusing paghahanap. Hinahanap ng korte ang konkretong hakbang na ginawa mo, hindi lang ang katotohanang wala kang balita sa kanya.
Ano ang mangyayari kung biglang bumalik siya? Kapag may naitalang affidavit of reappearance sa civil registrar, awtomatikong natatapos ang bisa ng ikalawang kasal. Nananatili namang lehitimo ang mga anak na isinilang bago ito.
Puwede bang gamitin ang deklarasyon para sa mana at ari-arian? Hindi ito ang tamang gamit ng petisyong ito. May hiwalay na tuntunin ang batas sa pagkawala ng tao para sa layunin ng ari-arian at mana, at magkaiba ang mga panahong tinutukoy doon.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung matagal nang nawawala ang asawa mo at gusto mong malaman kung sapat na ang naipong ebidensya mo, matutulungan ka naming suriin ito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.