Void ang ikalawang kasal, at maaaring may kasong bigamya sa ilalim ng Revised Penal Code laban sa nagpakasal muli at, sa ilang sitwasyon, sa taong sadyang sumang-ayon dito. Hindi remedyo ang matagal nang paghihiwalay, ang kasunduan sa hiwalayan, o ang church annulment — final at annotated na desisyon ng korte lang ang nagpapalaya sa iyo. Mayroon ding mga epekto sa ari-arian, sa benepisyo sa SSS at GSIS, at sa mana; ang mga anak naman ay may karapatan pa rin sa sustento at sa pagkilala.
Karaniwan itong nangyayari nang walang masamang balak: matagal nang hiwalay, walang balita sa naunang asawa, at may bagong pamilya nang nabuo. Ang problema ay hindi tumitigil ang unang kasal dahil lang tumigil ang pagsasama.
Ang Sibil na Bunga
- Void ang ikalawang kasal — walang bisa ito mula pa noong simula, kaya walang absolute community o conjugal partnership na nabubuo;
- Co-ownership ang tingin sa ari-arian — sa mga pagsasamang may legal impediment, ang bahagi sa ari-arian ay batay sa aktuwal na naiambag ng bawat isa, at kailangan itong patunayan;
- Hindi legal na asawa ang pangalawang kabiyak — kaya maaaring hindi siya kilalanin bilang benepisyaryo sa SSS, GSIS, insurance, at sa mana; at
- Mananatiling kasal ka sa una hanggang may desisyon ng korte.
Ang Kriminal na Bahagi
Answer-first: ang pagpapakasal muli habang balido pa ang unang kasal ay bigamya sa ilalim ng Revised Penal Code. Ang depensang 'matagal na kaming hiwalay' ay hindi tinatanggap. Ganito rin ang 'may church annulment ako' at ang 'nawala na siya, hindi ko na alam kung buhay pa.'
May legal na daan para sa nawawalang asawa: ang petisyon para ideklarang presumptively dead ang asawa pagkatapos ng itinakdang panahon ng pagkawala at ng masusing paghahanap. Ang desisyon ng korte doon ang nagpapahintulot sa iyong magpakasal muli. Kung wala ito, walang proteksiyon ang pagkawala lang ng asawa.
Ang Katayuan ng Mga Anak
Ito ang unang tanong ng karamihan. Ang mga anak sa void na ikalawang kasal ay hindi nawawalan ng mga sumusunod:
- Karapatan sa sustento mula sa magulang;
- Karapatang makilala at maitala sa civil registry;
- Karapatan sa mana mula sa magulang na kinikilala sila, kahit mas maliit ang bahagi kaysa sa legitimate na anak; at
- Karapatang gamitin ang apelyido ng ama sa ilalim ng RA 9255 kung kinikilala niya sila.
Ang Praktikal na Pagkakasunod-sunod ng Pag-aayos
Ang pinakamalaking pagkakamali dito ay ang paggawa ng hakbang sa maling pagkakasunod-sunod. Ito ang karaniwang tamang daan.
- Kunin ang PSA copy ng dalawang marriage certificate at ang CENOMAR, at tingnan kung ano talaga ang nasa record;
- Suriin kung void ba ang unang kasal sa sarili nitong dahilan — kapag oo, iyon ang unang aayusin;
- Kung balido ang unang kasal, ang pangalawa ang void, at ang petisyon ay para sa deklarasyon ng nullity nito;
- Huwag munang bumili o magbenta ng ari-arian bilang 'mag-asawa' habang magulo ang record; at
- Ayusin ang katayuan ng mga anak at ang kanilang mga dokumento kasabay nito, dahil sila ang pinakaapektado sa mahabang panahon.
Paano Ito Ayusin
- Kumuha ng PSA copy ng dalawang marriage certificate — ito ang basehan ng lahat;
- Magpakonsulta bago gumawa ng kahit anong dokumento, lalo na bago bumili o magbenta ng ari-arian sa pangalan ng 'mag-asawa';
- Isampa ang tamang petisyon: nullity ng unang kasal kung may batayan, o nullity ng pangalawa kung iyon ang kailangan para malinis ang record;
- Kung may banta ng kasong kriminal, huwag maghintay — may mga depensang nakadepende sa timing at sa laman ng record.
Frequently Asked Questions
Depensa ba na matagal na kaming hiwalay ng unang asawa ko? Hindi. Walang divorce sa Pilipinas at hindi natatapos ang kasal sa paghihiwalay, gaano man katagal. Kailangan ng final na desisyon ng korte.
Paano kung matagal nang nawawala ang unang asawa ko? May petisyon sa korte para ideklara siyang presumptively dead pagkatapos ng itinakdang panahon at ng masusing paghahanap. Ang desisyon ng korte, hindi ang haba ng pagkawala, ang nagpapahintulot sa iyong magpakasal muli.
May pananagutan ba ang pangalawang asawa? Kung alam niyang may buhay pang naunang asawa at sumang-ayon pa rin siya sa kasal, maaari siyang managot. Kung wala siyang alam at niloko siya, siya ay itinuturing na biktima.
Legitimate ba ang anak namin sa ikalawang kasal? Karaniwang hindi, dahil void ang kasal. Pero hindi nawawala ang karapatan nila sa sustento, sa pagkilala, sa apelyido ng ama sa ilalim ng RA 9255, at sa bahagi sa mana ng magulang na kumikilala sa kanila.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nagpakasal ka muli nang walang final na desisyon, may paraan pa itong ayusin, pero mahalaga ang pagkakasunod-sunod ng hakbang. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.