Teknikal na maaari kayong magbenta kahit nasa pangalan pa ng namatay ang titulo, pero may tatlong kondisyon: kailangang pumayag ang lahat ng tagapagmana, kailangang bayaran ang estate tax bago mailipat ang titulo sa bumibili, at kailangang malinaw sa bumibili kung ano ang binibili niya. Sa praktika, karamihan ng bumibili at ng bangko ay hindi papayag hangga't hindi nailipat ang titulo sa inyong pangalan.
Karaniwang sitwasyon: may minanang lupa ang magkakapatid, may gustong bumili, pero nasa pangalan pa ng yumaong magulang ang titulo. Puwede bang ituloy?
Ang Sagot na Legal
Mula sa mismong sandali ng kamatayan, ang mga tagapagmana ang may-ari na ng ari-arian — hindi kailangang hintayin ang papeles para maging may-ari kayo. Kaya oo, may karapatan kayong magbenta. Ang problema ay hindi ang karapatan kundi ang pagpaparehistro: hindi mailalagay sa pangalan ng bumibili ang titulo hangga't hindi naaayos ang estate at nababayaran ang estate tax.
Ang Tatlong Daan
- Ayusin muna ang estate — settlement, estate tax, eCAR, at bagong titulo sa pangalan ninyo. Pagkatapos ay magbenta. Ito ang pinakamalinis at ang pinakamataas ang presyong makukuha;
- Sabayang deed — isang dokumentong pinagsasama ang extrajudicial settlement at ang benta. Karaniwan itong ginagamit, pero kailangan pa rin ang estate tax bago ang paglilipat; at
- Pagbebenta ng karapatan — ibinebenta ninyo ang inyong karapatan bilang tagapagmana. Mababa ang presyo rito dahil ipinapasa ninyo ang buong abala at panganib sa bumibili.
Kailangan ng Lahat
Ang pirma ng lahat ng tagapagmana ay hindi opsyonal. Ang benta na pinirmahan ng ilan lamang ay karaniwang may bisa lang sa kanilang mga bahagi, at ang bumibili ay nagiging kasama ninyo sa pag-aari ng buong lupa — isang sitwasyong halos walang gustong pasukan. Kung may tagapagmanang nasa ibang bansa, kailangan ng maayos na special power of attorney na na-authenticate sa embahada o konsulado.
Kung May Menor de Edad
Hindi puwedeng ipirma lang ng magulang ang bahagi ng menor de edad na anak. Karaniwang kailangan ng pahintulot ng korte para maibenta ang bahagi ng bata, at may sarili itong proseso at panahon. Ito ang pinakakaraniwang bagay na hindi alam ng pamilya hanggang sa tanggihan na sila ng Registry of Deeds.
Praktikal na Payo
- Ilista ang lahat ng tagapagmana bago pa mangako sa bumibili;
- Sabihin sa bumibili ang tunay na kalagayan ng titulo — ang pagtatago nito ay nagiging kaso;
- Ilagay sa kasunduan kung sino ang magbabayad ng estate tax at kung ano ang mangyayari kung matagalan ito; at
- Kung nagmamadali ang bumibili, huwag magmadali kayo — ang naibentang lupang hindi mailipat ay bumabalik na kaso pagkatapos ng ilang taon.
Frequently Asked Questions
Puwede bang magbenta kahit nasa pangalan pa ng namatay ang titulo? Legal na may karapatan kayo bilang tagapagmana, pero hindi mailalagay sa pangalan ng bumibili ang titulo hangga't hindi naaayos ang estate at nababayaran ang estate tax.
Ano ang mangyayari kung isa lang sa magkakapatid ang pumirma? Karaniwang may bisa lang ito sa kanyang sariling bahagi. Ang bumibili ay nagiging kasama ninyo sa pag-aari ng buong lupa, at ito ay pinagmumulan ng mahabang alitan.
Kailangan ba ng pahintulot ng korte kung may menor de edad na heir? Karaniwang oo para maibenta ang bahagi ng bata. Hindi sapat ang pirma ng magulang, at ito ang pinakamadalas na dahilan ng pagkabinbin ng ganitong benta sa Registry of Deeds.
Sino ang dapat magbayad ng estate tax sa ganitong benta? Wala itong iisang sagot at napapagkasunduan ito ng magkabilang panig. Ang mahalaga ay malinaw itong nakasulat sa kasunduan, kasama ang mangyayari kung magtagal ang paglabas ng eCAR.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may minanang lupa kayong balak ibenta, matutulungan ka naming piliin ang daang pinakaligtas para sa pamilya ninyo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.