Sa ilalim ng Artikulo 125 ng Revised Penal Code, ang taong naaresto nang walang warrant ay dapat maisampa sa tamang hudisyal na awtoridad sa loob ng 12, 18, o 36 na oras depende sa bigat ng paglabag. Kapag lumagpas ito nang walang kaso at hindi pinalaya, may pananagutan ang opisyal na humahawak. Puwede itong iwaksi kung pipirma ka ng waiver, at doon mananatili ka sa kustodiya habang isinasagawa ang preliminary investigation.
Ito ang pinakamahalagang orasan sa unang araw ng isang pag-aresto. Ang pag-alam dito ay ang pagkakaiba ng ligtas na paglaya at ng ilang araw na pananatili sa presinto.
Ang Taning
Itinatakda ng Artikulo 125 ng Revised Penal Code na ang naarestong walang warrant ay dapat maisampa sa tamang hudisyal na awtoridad sa loob ng:
- 12 oras para sa mga magagaan na paglabag;
- 18 oras para sa mga paglabag na katamtaman ang bigat; at
- 36 oras para sa mga mabibigat na paglabag.
Kapag lumagpas ito nang walang naihaing kaso at hindi ka pinalaya, ang opisyal na humahawak ay puwedeng managot sa delay in the delivery of detained persons.
Kailan Nagsisimula ang Bilang
Mula sa sandali ng aktuwal na pagkakadetine, hindi mula sa pagdating sa presinto o mula sa pagsulat ng blotter. Kaya napakahalaga ng pagtatala ng eksaktong oras ng pag-aresto. Kung may video o testigo, itala ang oras doon. Ito rin ang dahilan kung bakit minamadali ang inquest.
Ang Waiver at ang Kapalit Nito
May karapatan kang tumangging dumaan sa inquest at humiling ng regular na preliminary investigation. Ang kapalit: pipirma ka ng waiver ng mga probisyon ng Artikulo 125, at karaniwang mananatili ka sa kustodiya habang isinasagawa ito, maliban kung makapag-post ka ng bail. Hindi ito palaging masamang desisyon — sa kumplikadong kaso, kailangan mo ng panahon. Pero huwag itong pirmahan nang hindi naipaliwanag ng abogado.
Ano ang Gagawin ng Pamilya
Alamin agad kung saang presinto siya nakadetine at itala ang oras ng pag-aresto. Kumuha ng pangalan ng arresting officer at ng blotter entry. Maghanda ng dokumento para sa posibleng bail. Kung lumagpas na ang taning at wala pa ring kaso, ipaalam ito nang nakasulat at, kung kinakailangan, isaalang-alang ang mabilis na remedyo sa korte para sa iligal na detensyon.
Ang Unang Araw, Oras-Oras
Ganito ang karaniwang daloy. Sa unang oras, dadalhin siya sa presinto, ita-blotter, at kukunan ng datos. Sa susunod na ilang oras, ihahanda ang mga dokumento ng pulis: ang sinumpaang salaysay ng arresting officer, ang inventory ng nasamsam, at ang salaysay ng nagrereklamo. Pagkatapos, dadalhin ang buong talaan sa piskal para sa inquest, na madalas ay nasa ibang gusali. Doon isasagawa ang mabilisang pagsusuri, at kung may Information na ihahain, dadalhin ito sa korte. Kaya sa isang araw, tatlong lugar ang puwedeng dinaanan — sundan siya at itala ang bawat oras.
Praktikal na Payo
- Itala ang eksaktong oras ng pag-aresto at kunin ang pangalan ng nakasaksi;
- Huwag pumirma ng waiver nang walang paliwanag ng abogado;
- Huwag magbigay ng salaysay sa presinto — may karapatan kang manahimik; at
- Magdala ng gamot at pagkain, at itala ang bawat pagbisita.
Frequently Asked Questions
Awtomatiko bang palalayain ako kapag lumagpas ang oras? Hindi awtomatiko, pero may pananagutan ang opisyal na humahawak. Ito rin ang batayan ng mabilis na remedyo sa korte para sa iligal na detensyon.
Naaapektuhan ba ito ng Sabado, Linggo, o holiday? Ang taning ay nakabilang sa oras, hindi sa araw ng trabaho. May mga tanggapang may nakahandang tao para dito, kaya hindi ito dapat gamiting palusot.
Ano ang mangyayari kapag pumirma ako ng waiver? Isasagawa ang regular na preliminary investigation na mas mahaba, at karaniwang mananatili ka sa kustodiya habang nakabinbin ito maliban kung makapag-post ka ng bail.
Iba ba ito kung may warrant ang pag-aresto? Iba. Ang taning sa Artikulo 125 ay para sa mga arestong walang warrant. Kapag may warrant, may kaso ka nang nakahain sa korte at doon na ang proseso.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may kamag-anak kang nakadetine at malapit nang lumagpas ang taning, mahalaga ang mabilis na pagkilos. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.