May mga ari-ariang hindi puwedeng samsamin kahit may hatol laban sa iyo. Kabilang dito ang family home, ang kagamitang ginagamit mo sa hanapbuhay, ang kinakailangang damit at gamit sa bahay, ang pagkain ng pamilya para sa ilang buwan, ang aklat na kailangan sa propesyon mo, at ang bahagi ng sahod na kailangan sa ikabubuhay ng pamilya. Hindi ito ganap: may eksepsyon tulad ng buwis at ng utang na sinigurong may mortgage sa mismong ari-arian.
Kahit natalo ka sa kaso, hindi ibig sabihin na puwedeng kunin ang lahat. May itinakda ang batas na hindi maaaring galawin dahil kailangan ito para mabuhay ang isang pamilya nang may dignidad.
Ang Family Home
Ito ang pinakamahalaga. Ang bahay at ang lupang kinatatayuan nito, kung ito ang tunay na tirahan ng pamilya, ay protektado laban sa pagsamsam. Pero may eksepsyon:
- Buwis na hindi nabayaran sa mismong ari-arian;
- Utang na natamo bago pa itatag ang family home;
- Utang na sinigurong may mortgage sa mismong bahay; at
- Bayad sa manggagawa at sa materyales na ginamit sa pagtatayo nito.
May limitasyon din sa halaga ang proteksyon, at may proseso para tutulan ito kung tinatalo ang eksempsyon.
Ang Iba Pang Eksempted
- Kagamitan sa hanapbuhay — ang mga kasangkapan at instrumentong ginagamit mo sa trabaho o negosyo;
- Kinakailangang damit at ang mga bagay na personal;
- Gamit sa bahay na kinakailangan para sa pamumuhay ng pamilya;
- Pagkain at panggatong na sapat para sa pamilya sa loob ng ilang buwan;
- Aklat at kagamitan sa propesyon ng doktor, abogado, guro, at iba pa;
- Bahagi ng sahod na kailangan sa ikabubuhay ng pamilya; at
- Ari-ariang pampubliko at ilang benepisyong may sariling proteksyon sa batas.
Paano Ito Ipagtanggol
Hindi ito awtomatiko. Kapag dumating ang sheriff, kailangan mong igiit ang eksempsyon at magpakita ng batayan. Kung tahimik ka lang, maaaring maisama ang bagay na dapat sana ay protektado. Ang tamang gawin:
- Sabihin agad sa sheriff kung aling bagay ang eksempted at bakit;
- Humingi ng detalyadong listahan ng lahat ng kinuha, na may pirma niya;
- Maghain ng pormal na paghahabol sa korte kung hindi ito pinansin;
- Magpakita ng patunay: resibo ng kagamitan, patunay ng tirahan, o rehistro ng propesyon; at
- Kumilos agad, dahil mas mahirap bawiin ang naibenta na sa subasta.
Kung Gamit ng Iba ang Kinuha
Karaniwan ito sa magkakasamang nakatira. Kung ang kinuhang gamit ay pag-aari ng ibang miyembro ng sambahayan at hindi ng natalo, ang tunay na may-ari ang dapat maghain ng paghahabol, na may kalakip na patunay tulad ng resibo o rehistro. Mahalaga ang bilis.
Frequently Asked Questions
Puwede bang kunin ang bahay ko dahil sa utang? Kung ito ang tunay na tirahan ng pamilya, may proteksyon ito. Pero may eksepsyon tulad ng buwis, ng utang na sinigurong may mortgage dito, at ng utang na natamo bago pa ito itatag.
Puwede bang kunin ang kagamitan ko sa trabaho? Karaniwang hindi. Ang mga kasangkapan at instrumentong ginagamit mo sa hanapbuhay ay kabilang sa mga eksempted, dahil kailangan ito para kumita ka.
Awtomatiko ba ang proteksyon ng family home? Hindi. Kailangan mong igiit ito at magpakita ng batayan sa sheriff at sa korte. Ang tahimik na pagpayag ay puwedeng ituring na pagtalikod sa proteksyon.
Ano ang gagawin kung gamit ng ibang tao ang kinuha? Ang tunay na may-ari ang dapat maghain ng pormal na paghahabol sa sheriff at sa korte, na may kalakip na patunay ng pagmamay-ari tulad ng resibo o rehistro.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may darating na sheriff o may banta ng pagsamsam, may mga ari-ariang protektado at dapat mo itong igiit. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.