Sa ilalim ng RA 9003 o Ecological Solid Waste Management Act, ang barangay ang may tungkulin sa koleksyon ng biodegradable at recyclable na basura at sa pagpapatakbo ng Materials Recovery Facility, habang ang lungsod o munisipyo ang humahawak sa residual at espesyal na basura at sa disposal facility. Obligado silang magkaroon ng plano, ng iskedyul ng koleksyon, at ng sistema ng segregation. Ang open dumpsite ay ipinagbabawal.
Isang linggong hindi nakolekta ang basura at napuno na ang kanto. Sino ba ang dapat kumilos? Malinaw ang hatian sa batas.
Ang Hatian ng Tungkulin
- Barangay — ang koleksyon ng biodegradable at recyclable, at ang pagpapatakbo ng Materials Recovery Facility;
- Lungsod o munisipyo — ang koleksyon ng residual at espesyal na basura, at ang disposal facility;
- Solid waste management board — ang planuhan at pagbabantay sa antas ng lungsod at lalawigan; at
- Bawat kabahayan — ang segregation sa pinagmulan, na obligasyon din sa ilalim ng batas.
Ano ang Ipinagbabawal
Answer-first: hindi lang ang pagkalat. Kabilang sa ipinagbabawal ng RA 9003 ang open dumping, ang open burning ng basura, ang pagtatapon sa kanal at estero, at ang pagtatapon ng basura sa pampublikong lugar. Ang pagsunog ng basura ay may hiwalay ding problema sa ilalim ng RA 8749 o Clean Air Act.
Kung Hindi Kumikilos ang Barangay
- Magsumite ng nakasulat na kahilingan sa barangay at kumuha ng resibo ng pagsumite;
- Dalhin ito sa city o municipal environment office at sa opisina ng mayor;
- Iakyat sa DILG at sa Environmental Management Bureau ng DENR; at
- Sa paulit-ulit at malubhang kapabayaan, maaaring may reklamo sa Ombudsman laban sa mga opisyal.
Ang Bahagi Ninyo
Ang segregation sa pinagmulan ay hindi mungkahi kundi obligasyon. Ang barangay ay may kapangyarihang magpatupad nito sa pamamagitan ng ordinansa, at may mga lugar na tumatanggi nang kolektahin ang hindi nakabukod na basura. Kaya bago magreklamo, tiyaking sinusunod din ninyo ang bahagi ninyo — mas malakas ang boses ng sumusunod.
Praktikal na Payo
- Kunin ang iskedyul ng koleksyon at ilagay ito sa gate;
- Kunan ng litrato ang naiipong basura na may petsa;
- Magsulat bilang grupo — mas mabigat ito; at
- Itanong kung saan ang MRF ng inyong barangay.
Frequently Asked Questions
Sino ang dapat kumolekta ng basura sa amin? Ang barangay ang may tungkulin sa biodegradable at recyclable, habang ang lungsod o munisipyo ang humahawak sa residual at espesyal na basura.
Legal ba ang pagsunog ng basura? Hindi. Ang open burning ng basura ay ipinagbabawal ng RA 9003 at may hiwalay ding problema sa ilalim ng Clean Air Act.
Obligado ba akong maghiwalay ng basura? Oo. Ang segregation sa pinagmulan ay obligasyon sa ilalim ng RA 9003 at maaaring ipatupad ng barangay sa pamamagitan ng ordinansa.
Saan ako magrereklamo kung walang koleksyon? Sa barangay muna nang nakasulat, saka sa environment office at sa opisina ng mayor. Kung wala pa ring aksyon, sa DILG at sa Environmental Management Bureau ng DENR.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung binabalewala ng barangay ang paulit-ulit ninyong reklamo sa basura, matutulungan ka naming ihanda ang pormal na kahilingan at ang reklamo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.