Ang serbisyong pangkalusugan ay nailipat sa LGU sa ilalim ng RA 7160, kaya nasa lungsod, munisipyo, at barangay ang pangunahing tungkulin sa pagtugon sa outbreak: surveillance at pag-uulat, paglilinis at pag-aalis ng pinamumugaran ng lamok, impormasyon sa publiko, at pagtiyak ng gamutan sa health center. Kung walang ginagawa, maaari kayong magsumite ng pormal na kahilingan, dumulog sa DOH at DILG, at sa matinding kaso ay maghain ng reklamo sa Ombudsman laban sa mga opisyal.
Kapag maraming nagkakasakit sa isang kalye, karaniwang tanong: sino ba ang dapat kumilos? Ang sagot ay malapit sa inyo.
Nasa LGU ang Pangunahing Tungkulin
Sa ilalim ng RA 7160, ang mga serbisyong pangkalusugan ay nasa kamay ng LGU. Kaya ang tugon sa outbreak ay hindi nagsisimula sa Maynila kundi sa city o municipal health office at sa barangay. Kabilang sa tungkulin:
- Surveillance at pag-uulat — pagtatala ng kaso at pagpapasa nito sa DOH;
- Pag-aalis ng pinamumugaran — paglilinis ng kanal, imbakan ng tubig, at bakanteng lote;
- Impormasyon — abiso sa mga residente at sa mga paaralan;
- Serbisyong medikal — gamutan sa health center at referral sa ospital; at
- Deklarasyon — ang paghingi ng deklarasyon ng outbreak kung kailangan para sa dagdag na pondo.
Ang Bahagi ng mga Residente
Answer-first: ang pinakamabisang hakbang ay ang pinagsamang boses. Ang sulat ng isang tao ay madaling maisantabi; ang sulat ng homeowners association o ng grupo ng magulang ay hindi. Isulat ang bilang ng kaso, ang mga petsa, at ang partikular na hinihiling — hindi ang pangkalahatang reklamo.
Kung Walang Kumikilos
- Magsumite ng nakasulat na kahilingan sa barangay at sa city health office, may resibo ng pagsumite;
- Dalhin ito sa DOH regional office at sa DILG;
- Sa matinding kapabayaan, maghain ng reklamo sa Ombudsman laban sa mga opisyal; at
- Itala ang lahat — larawan ng baradong kanal, petsa, at listahan ng nagkasakit.
May Habol Ba sa Danyos
Mahirap at bihira, pero hindi imposible. Ang paghahabol laban sa isang LGU para sa pinsalang dulot ng kapabayaan ay may sariling mga hadlang at kailangan ng malinaw na ugnayan sa pagitan ng pagkukulang at ng pinsala. Mas praktikal na landas ang administratibong reklamo at ang pampublikong presyon.
Frequently Asked Questions
Sino ang tatawagan kung maraming dengue sa amin? Simulan sa barangay at sa city o municipal health office. Kung walang tugon, dalhin ito sa DOH regional office at sa DILG.
Obligado bang mag-fogging ang barangay? Ang fogging ay isa lamang sa mga hakbang at hindi laging inirerekomenda. Ang mas mahalagang tungkulin ay ang pag-aalis ng pinamumugaran ng lamok at ang surveillance.
Puwede bang multahan ang may bakanteng lote na maruming imbakan ng tubig? Maraming LGU ang may ordinansa tungkol dito. Itanong sa barangay ang kanilang ordinansa at hilingin ang pagpapatupad nito nang nakasulat.
Puwede bang idemanda ang LGU sa kapabayaan? Mahirap at may sariling hadlang ang paghahabol laban sa gobyerno. Mas praktikal ang administratibong reklamo sa DILG at sa Ombudsman laban sa mga opisyal.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung binabalewala ng inyong LGU ang paulit-ulit na reklamo sa kalusugan at kalinisan, matutulungan ka naming ihanda ang pormal na kahilingan at ang reklamo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.