Ito ang awtoridad na pumapasok kapag ang mga magulang ay namatay, wala, o hindi karapat-dapat. Ang pagkakasunod: una ang nabubuhay na lolo o lola; pangalawa ang panganay na kapatid na lampas 21 anyos; pangatlo ang aktuwal na nag-aalaga na lampas 21 anyos — maliban kung sila ay hindi karapat-dapat. Ang taong ito ay may parehong awtoridad sa bata gaya ng magulang, at may kaakibat ding pananagutan sa mga gawain ng bata.
Marami ang gumagamit ng salitang “guardian” para sa lahat ng sitwasyon, pero may pagkakaiba ang mga konseptong ito. Ang paglilinaw nito ang nagsasabi kung kailangan mo pa bang dumaan sa korte.
Ang Pagkakaiba ng mga Uri
- Parental authority — ang likas na awtoridad ng mga magulang sa kanilang anak;
- Substitute parental authority — pumapasok kapag namatay, wala, o hindi karapat-dapat ang mga magulang;
- Special parental authority — hawak ng paaralan at ng mga guro habang nasa kanilang pangangalaga ang bata; at
- Guardianship — pormal na itinalaga ng korte, kadalasang kailangan kapag may ari-arian ang bata.
Ano ang Kasama sa Awtoridad
Ang may substitute parental authority ay may kapangyarihang magpasya sa pag-aalaga ng bata: tirahan, pag-aaral, pagpapagamot, disiplina na naaayon sa batas, at pagrepresenta sa kanya sa mga pang-araw-araw na bagay. May kaakibat itong pananagutan: maaaring managot ang tumatayong magulang sa pinsalang idinulot ng batang nasa kanyang pangangalaga.
Kailan Ito Nagtatapos
- Kapag ang bata ay umabot na sa 18 taong gulang;
- Kapag bumalik o naging karapat-dapat na muli ang magulang;
- Kapag may utos ng korte na nagtatalaga ng ibang tao; at
- Kapag naaprubahan ang adoption, kung saan lumilipat na ang buong awtoridad sa ampon na magulang.
Praktikal na Payo
- Kung ikaw ang tumatayong magulang, kumuha ng dokumentong magpapatunay nito — hihingian ka nito ng mga tanggapan;
- Itago ang death certificate o ang ebidensiya ng pagkawala ng magulang;
- Kung may ari-arian ang bata, ayusin ang guardianship ng ari-arian nang hiwalay;
- Panatilihin ang malinaw na talaan ng gastos para sa bata.
Frequently Asked Questions
Kailangan pa bang dumaan sa korte para sa substitute parental authority? Hindi ito nilikha ng korte, pero kailangan mo ng dokumentong pormal para kilalanin ka ng mga tanggapan, at kailangan ng korte kapag may ari-arian ang bata.
May pananagutan ba ang tumatayong magulang? Oo. Maaaring managot siya sa pinsalang idinulot ng batang nasa kanyang pangangalaga, gaya ng magulang.
Ano ang pagkakaiba nito sa guardianship? Ang guardianship ay pormal na itinatalaga ng korte at kadalasang kailangan sa mga usaping may ari-arian.
Kailan ito nagtatapos? Karaniwang kapag 18 na ang bata, kapag bumalik ang magulang, kapag may ibang utos ang korte, o kapag naaprubahan ang adoption.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung ikaw ang tumatayong magulang sa isang bata at kailangan mo ng malinaw na awtoridad, matutulungan ka naming ayusin ito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.