Legal ang prenup sa Pilipinas — tinatawag itong marriage settlement. Tatlo ang mahigpit na kondisyon: dapat itong nakasulat, dapat lagdaan ng dalawa, at dapat gawin bago ang kasal. Kapag naganap na ang kasal, hindi na ito puwedeng gawin o palitan maliban sa mga sitwasyong pinapayagan ng batas na dumaan sa korte. Para makaapekto sa ibang tao gaya ng bangko at mamimili, kailangan itong iparehistro sa local civil registry kung saan nakatala ang kasal at sa mga kaukulang registry ng ari-arian.
Hindi ito para lang sa mayaman. Praktikal ito para sa may negosyo, may anak sa naunang relasyon, may malaking utang, o may ari-ariang pamilya na gustong panatilihing hiwalay.
Ang Tatlong Kondisyon
- Nakasulat — walang berbal na prenup; walang bisa ang pasalitang usapan;
- Lagdaan ng dalawa — at kung ang isa ay 18 hanggang 20 anyos, kailangang kasama rin sa kasulatan ang magulang na nagbibigay ng consent; at
- Bago ang kasal — ito ang pinakamadalas na dahilan ng pagkabigo. Kapag ikinasal na kayo, huli na.
Bagama't hindi hayagang hinihingi ng batas ang notaryo para sa bisa nito sa pagitan ninyong dalawa, sa praktika ay palaging inanotaryo ito — ito ang hinihingi ng mga registry at ng mga bangko.
Ano ang Puwedeng Ilagay
Answer-first: ang piliin ninyong sistema ng pag-aari at ang mga detalye nito.
- Complete separation of property — hiwalay ang pag-aari at ang utang ng bawat isa;
- Conjugal partnership of gains — hiwalay ang dala, hinahati ang kita habang kasal;
- Binagong absolute community — komunidad pa rin pero may mga tiyak na ibinukod na ari-arian; at
- Listahan ng ari-arian at utang ng bawat isa bago ang kasal, na kalakip bilang inventory.
May mga bagay namang hindi puwedeng ilagay: ang tungkulin sa sustento ng mag-asawa at ng mga anak, ang parental authority, at ang mga karapatan sa mana na itinatakda ng batas ay hindi maaaring alisin sa pamamagitan ng prenup.
Ang Pagpaparehistro
Ito ang madalas nakakalimutan. Ang prenup ay may bisa sa pagitan ninyong dalawa kahit hindi nakarehistro, pero para makaapekto sa ibang tao — bangko, mamimili, nagpautang — kailangan itong iparehistro sa local civil registry kung saan nakatala ang inyong kasal, at sa Registry of Deeds para sa mga apektadong lupa. Kung hindi, maaaring ituring ng mabuting-loob na mamimili na absolute community pa rin ang inyong sistema.
Kailan Puwedeng Hamunin ang Prenup
Hindi lahat ng prenup ay matibay. Ito ang mga karaniwang batayan ng paghamon, at ang bawat isa ay maiiwasan sa maingat na paggawa.
- Ginawa pagkatapos ng kasal — ito ang pinakamalinaw na depekto at hindi na ito maaayos;
- Walang lagda ng isa, o pineke ang lagda;
- Kulang ang magulang sa kasulatan gayong 18 hanggang 20 anyos ang isa noon;
- Panloloko o pananakot — halimbawa, ipinapirma sa mismong araw ng kasal nang walang panahong basahin;
- Itinago ang tunay na ari-arian at utang — kaya napakahalaga ng kumpletong inventory; at
- Labag sa batas ang laman — halimbawa, ang pagtatalikod sa sustento ng mag-asawa o ng mga anak.
Praktikal na Payo
- Simulan ito ng ilang buwan bago ang kasal — ang huling minutong prenup ay madalas mahina sa laman;
- Ilakip ang buong inventory ng ari-arian at utang na may sumusuportang dokumento;
- Magkahiwalay na abogado ang mainam para sa dalawa — nagpapatibay ito sa kasulatan kapag hinamon;
- Pagkatapos ng kasal, ipa-annotate ito agad sa registry ng bawat ari-arian, at itago ang katibayan ng pagpaparehistro.
Frequently Asked Questions
Puwede pa bang gumawa ng prenup pagkatapos ng kasal? Hindi. Dapat itong gawin bago ang kasal. Pagkatapos ng kasal, ang tanging paraan ng pagbabago ng sistema ay sa pamamagitan ng utos ng korte sa mga tiyak na batayan lang.
Kailangan bang notaryado ang prenup? Sa praktika, oo. Bagama't ang batas ay humihingi ng nakasulat at lagdaang kasulatan, hinihingi ng mga registry, bangko, at ibang institusyon ang notaryadong kopya.
Puwede bang ilagay sa prenup na walang sustento ang asawa? Hindi. Ang tungkulin sa sustento ng mag-asawa at ng mga anak ay hindi maaaring alisin sa pamamagitan ng kasunduan; walang bisa ang ganoong probisyon.
Ano ang mangyayari kung hindi naiparehistro ang prenup? May bisa pa rin ito sa pagitan ninyong dalawa, pero maaaring hindi ito makaapekto sa ibang tao. Ang mamimili o nagpautang na walang alam nito ay maaaring protektado ng batas.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nais ninyong gumawa ng prenup bago ang kasal, mas mabuting simulan ito nang maaga habang may panahon pang ayusin ang inventory at pagpaparehistro. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.