Ang pagsasagawa ng medisina nang walang lisensya ay krimen sa ilalim ng Medical Act, at ang paggamit ng titulong “doktor” nang walang karapatan ay maaaring ituring na usurpation of authority o title sa ilalim ng Revised Penal Code. Kung may pera nang nakuha sa pamamagitan ng panlilinlang, maaaring may kasamang estafa. Kung may napinsala, may hiwalay pang sibil na claim para sa danyos. Ang reklamo ay maaaring ihain sa PRC, sa pulisya o NBI, at sa prosecutor.
Nariyan pa rin sila sa maraming lugar: nagbibigay ng iniksyon, nagpapa-dextrose sa bahay, o nag-aalok ng “operasyon” na walang ospital. Ang ilan ay talagang walang anumang pagsasanay. Ito ang legal na larawan.
Tatlong Magkakapatong na Pananagutan
- Iligal na pagsasagawa ng propesyon — ang paggamot nang walang lisensya ay pinaparusahan sa ilalim ng Medical Act at ng mga batas sa regulasyon ng propesyon;
- Usurpation of authority o title — ang pagpapanggap na lisensyado, kasama ang paggamit ng peke o hiram na PRC number, ay may parusa sa Revised Penal Code;
- Estafa — kung may perang nakuha sa pamamagitan ng panlilinlang; at
- Danyos — sibil na pananagutan sa ilalim ng Civil Code kung may pinsala sa kalusugan.
Kung namatay o malubhang nasaktan ang biktima, maaaring umakyat ito sa mas mabigat na kaso tulad ng reckless imprudence resulting in homicide o serious physical injuries.
Ang Kaso ng Hilot at Albularyo
Answer-first: hindi lahat ng tradisyonal na paggamot ay ipinagbabawal. May kinikilalang tradisyonal at alternatibong pangangalaga sa bansa. Ang linyang tinatawid ay kapag nagpanggap na doktor, nagbigay ng gamot na prescription-only, nag-iniksyon, o gumawa ng procedure na nangangailangan ng lisensya. Doon na ito nagiging krimen.
Paano Magreklamo
- Mag-blotter sa barangay at pulisya, o magsumbong sa NBI kung malaki ang saklaw;
- Magreklamo sa PRC kung may ginagamit na pekeng lisensya at sa DOH laban sa pasilidad;
- Ihanda ang ebidensya — resibo, chat, larawan ng clinic, tarpaulin, at pahayag ng saksi; at
- Kung may pinsala, kumuha ng medico-legal at ng medical record.
Frequently Asked Questions
Krimen ba ang tumawag sa sarili na doktor kahit hindi lisensyado? Maaari itong ituring na usurpation of authority or official functions o usurpation of title sa ilalim ng Revised Penal Code, at hiwalay na paglabag sa Medical Act kung nagsasagawa siya ng gawaing medikal.
Ilegal ba ang hilot o albularyo? Hindi awtomatiko. May kinikilalang tradisyonal at alternatibong pangangalaga. Nagiging labag sa batas kapag nagpanggap silang doktor, nagbigay ng prescription drug, o gumawa ng procedure na nangangailangan ng lisensya.
Puwede bang habulin ang danyos bukod sa kriminal na kaso? Oo. May hiwalay na sibil na claim para sa gastos sa ospital, nawalang kita, at moral damages kung may pinsala sa kalusugan.
Saan unang magrereklamo? Mag-blotter sa pulisya at magsumbong sa PRC at DOH. Kung may panlilinlang na may kasamang pera, ihain ang reklamo sa prosecutor para sa estafa.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may kapamilya kang napinsala ng taong nagpanggap na doktor, matutulungan ka naming ihanda ang reklamo at ang claim sa danyos. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.