May obligasyon ang naghuhukay na huwag alisin ang natural na alalay ng katabing lupa. Ang paghukay para sa basement, septic tank, o pundasyon ay hindi maaaring mag-iwan sa katabing lote nang walang sapat na suporta, at kailangan ng sapat na abiso at pag-iingat. Kung gumuho ang lupa mo o nabitak ang bahay mo dahil dito, may pananagutan siya sa danyos.
Isang umaga, may back-hoe na sa katabing lote. Makalipas ang ilang linggo, may bitak na sa pader mo at bumababa ang lupa sa gilid. Karaniwan ito sa mga siksik na subdivision at may malinaw na panuntunan ang Civil Code dito.
Ang Obligasyon ng Naghuhukay
Walang sinuman ang maaaring maghukay sa sariling lupa nang inaalis ang natural na suporta ng katabing lupa. Ibig sabihin, kung ang paghukay mo ay magdudulot ng pagguho sa katabi, ikaw ang may pananagutan — kahit sa sarili mong lupa ka naghuhukay.
- Abiso sa katabi bago magsimula ang paghukay;
- Sapat na pag-iingat tulad ng shoring at retaining wall; at
- Pananagutan sa pinsala kung nagkulang sa pag-iingat.
Ano ang Dapat Mong Gawin Agad
Ang mabilis na dokumentasyon ang nagpapanalo ng ganitong kaso, dahil mahirap patunayan pagkatapos ng ilang buwan.
- Kumuha ng larawan at video ng bitak at ng hukay, na may petsa;
- Magpadala ng nakasulat na abiso sa may-ari at sa kontratista;
- Magreklamo sa Office of the Building Official — may kapangyarihan silang magpahinto; at
- Kumuha ng inhinyero para sa pagtatasa ng pinsala.
Ang Pananagutan ng Kontratista
Hindi lang ang may-ari ang maaaring managot. Ang kontratistang nagsagawa ng paghukay ay maaaring managot din sa kapabayaan, at karaniwan ay may insurance sila para sa ganitong pinsala. Kaya mahalagang itala ang pangalan ng kontratista at kunan ng litrato ang paskil ng permit sa lugar.
Praktikal na Payo
- Kumilos bago pa lumala — ang abiso habang naghuhukay pa ay mas malakas kaysa reklamo pagkatapos;
- Huwag pumirma ng waiver na inaalok bilang “pormalidad” bago ang trabaho;
- Kunin ang kopya ng building permit at ng plano sa OBO; at
- Itago ang lahat ng resibo ng pagpapaayos para sa paniningil ng danyos.
Ang Pre-construction Survey na Nagliligtas sa Dalawang Panig
Sa mga siksik na lugar, may isang simpleng hakbang na nakakatipid ng malaking gulo: ang pormal na pagtatala ng kalagayan ng katabing ari-arian bago magsimula ang paghukay.
- Litrato at video ng bawat pader, sahig, at bubong ng katabi, na may petsa;
- Talaan ng umiiral nang bitak, sinukat at minarkahan;
- Pirma ng dalawang panig na nagkikilala sa kalagayan; at
- Kopya para sa bawat isa at para sa kontratista.
Para sa nagpapagawa, ito ang proteksyon laban sa mga habol na hindi naman siya ang may kagagawan. Para sa kapitbahay, ito ang pinakamalinaw na ebidensiya kung talagang lumala ang bitak. Sa parehong panig, mas mura ang isang hapon ng pagkuha ng litrato kaysa sa taon ng pagtatalo kung sino ang may sala sa isang bitak na walang nakakaalam kung kailan lumitaw.
Frequently Asked Questions
Puwede bang maghukay ang kapitbahay hanggang sa mismong hangganan? Maaari sa sariling lupa, pero may obligasyon siyang mag-ingat at huwag alisin ang natural na alalay ng katabing lupa. Kailangan din ng abiso at ng sapat na proteksyon.
Sino ang mananagot, ang may-ari o ang kontratista? Maaaring pareho, depende sa sanhi ng pinsala. Karaniwang isinasama sa reklamo ang dalawa dahil may pananagutan ang may-ari sa proyekto at ang kontratista sa kapabayaan.
Ano ang gagawin kung tumanggi silang magbayad? Dumaan sa barangay, at kung hindi maayos, maghain ng aksyon para sa danyos. Ang ulat ng inhinyero at ang larawan bago at pagkatapos ang pangunahing ebidensiya.
Puwede bang ipahinto ang paghukay? Maaaring humiling ng utos sa Office of the Building Official kung may paglabag sa permit, at humingi ng injunction sa korte kung may agarang panganib.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may pinsala sa bahay o lupa ninyo dahil sa paghukay sa katabing lote, nandito ang aming firm. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.