Dalawang magkaibang sistema ito. Ang lokal na buwis ay kinokolekta ng inyong lungsod o bayan sa ilalim ng Local Government Code (RA 7160) — kabilang dito ang amilyar o real property tax, ang cedula, ang lokal na buwis sa negosyo, at ang mga bayarin sa permit. Ang pambansang buwis naman ay kinokolekta ng BIR sa ilalim ng National Internal Revenue Code (RA 8424) gaya ng inamyendahan — income tax, VAT o percentage tax, estate tax, donor's tax, at capital gains tax. Hindi ito doble dahil magkaiba ang bagay na binubuwisan.
Bakit may sinisingil sa city hall at may sinisingil din sa BIR para sa parehong ari-arian o negosyo? Hindi ito pagkakamali — magkaiba ang sinusukat ng dalawa.
Ang Binabayaran sa City Hall
- Amilyar o real property tax — taunang buwis sa lupa, gusali, at makinarya, batay sa halaga sa assessment;
- Cedula o community tax — taunang buwis sa mga residente at negosyo;
- Lokal na buwis sa negosyo — batay sa gross receipts ng nakaraang taon;
- Mga bayarin sa permit at serbisyo gaya ng sanitary permit at ng clearance; at
- Transfer tax sa paglipat ng ari-arian, na hiwalay sa buwis ng BIR.
Ang Binabayaran sa BIR
- Income tax sa kita ng indibiduwal at ng korporasyon;
- VAT o percentage tax sa benta ng bilihin at serbisyo;
- Estate tax sa naiwang ari-arian ng namatay;
- Donor's tax sa ibinigay na regalo o ari-arian; at
- Capital gains tax at documentary stamp tax sa pagbebenta ng ari-arian at ng ilang instrumento.
Bakit Hindi Ito Doble
Magkaiba ang bagay na binubuwisan sa bawat isa.
- Ang amilyar ay buwis sa mismong ari-arian; ang capital gains tax ay buwis sa tubo sa pagbebenta nito;
- Ang lokal na buwis sa negosyo ay buwis sa pribilehiyong magnegosyo sa lugar; ang income tax ay buwis sa kita mo;
- Magkaiba rin ang saklaw — ang lokal ay sa loob lang ng lungsod o bayan; at
- Magkaiba ang remedyo — magkaiba ang opisina at ang proseso ng protesta.
Saan Ka Magrereklamo
- Sa amilyar — sa assessor at sa lokal na board of assessment appeals;
- Sa lokal na buwis sa negosyo — protesta sa treasurer, at may apela sa Kalihim ng Katarungan kung ang ordinansa mismo ang isyu;
- Sa BIR — protesta sa assessment at, kung kailangan, petisyon sa Court of Tax Appeals; at
- Sa maling koleksiyon — sa Ombudsman at sa Commission on Audit.
Frequently Asked Questions
Doble ba ang buwis sa city hall at sa BIR? Hindi. Magkaiba ang bagay na binubuwisan. Ang lokal ay tungkol sa ari-arian at sa pribilehiyong magnegosyo sa lugar; ang BIR ay tungkol sa kita at sa mga transaksiyon.
Saan binabayaran ang amilyar? Sa treasurer ng lungsod o bayan kung saan naroon ang ari-arian, hindi sa BIR. Ito ay lokal na buwis sa ilalim ng Local Government Code.
Saan ako magrereklamo sa maling amilyar? Sa assessor ng lungsod o bayan at, kung hindi ito naayos, sa lokal na board of assessment appeals sa loob ng takdang panahon.
Sino ang naniningil ng estate tax? Ang BIR. Pambansang buwis ang estate tax. Pero may hiwalay na transfer tax naman ang lokal na pamahalaan sa paglipat ng ari-arian.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nalilito ka kung saan dapat bayaran o iprotesta ang isang buwis, matutulungan ka naming linawin ito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.