Kailangan mo ng nakasulat na kontrata ng trabaho, ang SSS, PhilHealth, Pag-IBIG at TIN ng empleyado, ang rehistro mo bilang employer sa tatlong ahensiya, isang payroll system na may payslip, at isang folder ng rekord kada empleyado. Kailangan mo ring alamin ang minimum wage sa rehiyon mo at ang mga benepisyong hindi puwedeng ipagkait.
Ang unang empleyado ang pinakamalaking pagbabago sa buhay ng isang maliit na negosyo. Hindi ito karagdagang gastos lamang — ito ay pagpasok mo sa isang buong hanay ng batas na hindi umaabot sa iyo noong ikaw lang mag-isa.
Ang Kontrata
Hindi hinihingi ng batas na nakasulat ang bawat kasunduan sa paggawa, pero halos palaging pabor sa employer ang pagkakaroon nito. Ilagay ang posisyon at tungkulin, ang sahod at kung kailan ito ibinibigay, ang oras at araw ng trabaho, ang katayuan kung probationary at ang mga pamantayan ng pagiging regular, at ang mga patakaran ng negosyo. Kapag walang nakasulat, ang salita ng empleyado ang karaniwang naririnig.
Ang Mga Numero at Rehistro
- Sa empleyado — SSS number, PhilHealth Identification Number, Pag-IBIG MID number, at TIN;
- Sa iyo — rehistro bilang employer sa SSS, PhilHealth at Pag-IBIG, at ang rehistro sa BIR bilang withholding agent. Sa BIR mismo ang tamang tanungan ng mga porma; at
- Sa unang buwan — iulat siya sa tatlong ahensiya at isama sa unang remittance.
Ang Payroll at Payslip
Kahit isa lang ang empleyado, kailangan mo na ng payroll record at ng payslip na nagpapakita ng sahod, ng bawat deduction, at ng net pay. Hindi ito pormalidad: ito ang unang hinihingi sa inspeksiyon ng DOLE at ang unang tinitingnan kapag may reklamo tungkol sa sahod. Alamin din ang minimum wage sa rehiyon mo — itinatakda ito ng regional wage board at nag-iiba sa bawat lugar at industriya.
Ang Mga Benepisyong Hindi Puwedeng Ipagkait
- 13th month pay — hanggang Disyembre 24 bawat taon;
- Overtime, night differential at premium sa rest day at holiday;
- SSS, PhilHealth at Pag-IBIG; at
- Mga leave sa ilalim ng espesyal na batas gaya ng maternity, paternity at solo parent leave, kapag kuwalipikado ang empleyado.
Praktikal na Payo
- Gumawa ng isang folder kada empleyado: kontrata, ID, mga numero, at bawat payslip;
- itago ang employment records sa lugar ng trabaho — doon ito hinahanap sa inspeksiyon;
- huwag magsimula sa pasalitang kasunduan at saka na lang gagawan ng papel; at
- kung hindi ka sigurado sa katayuan ng isang tao, ituring mo siyang empleyado hanggang mapatunayan ang kabaligtaran — mas mura ang mali sa ganitong direksiyon.
Frequently Asked Questions
Kailangan bang nakasulat ang kontrata ng trabaho? Hindi ito laging hinihingi ng batas, pero halos palaging pabor sa employer ang nakasulat na kontrata. Kapag walang dokumento, mahirap patunayan ang napagkasunduang sahod, tungkulin at katayuan ng empleyado.
Kailangan ba ng payslip kahit isa lang ang empleyado ko? Oo. Ang payslip na nagpapakita ng sahod at ng bawat deduction ay hinihingi ng mga panuntunan ng DOLE at ito ang unang tinitingnan sa inspeksiyon at sa reklamo tungkol sa sahod.
Saan ko malalaman ang tamang minimum wage? Itinatakda ito ng regional tripartite wage board at nag-iiba sa bawat rehiyon at kung minsan ay sa uri ng industriya. Sa DOLE regional office o sa kanilang opisyal na anunsiyo ang tamang tingnan.
Kailan ako dapat magparehistro bilang employer? Bago ang unang payday, hindi pagkatapos. Ang coverage sa SSS, PhilHealth at Pag-IBIG ay nagsisimula sa unang araw ng trabaho ng empleyado.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung kukuha ka ng unang empleyado at gusto mong tama ang kontrata at rekord mula sa simula, matutulungan ka naming ihanda ito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.