Ayon sa Family Code, ang mag-asawa ay obligadong magsama, magmahalan, magrespeto, magtapat sa isa't isa, at magtulungan at magsuportahan. Bukod pa riyan, magkasama nilang itinatakda ang tirahan ng pamilya at magkasamang mananagot sa pagtataguyod nito, at pareho nilang karapatan at tungkulin ang pamamahala ng sambahayan. Malaya rin ang bawat isa na magtrabaho o magnegosyo, at ang kabiyak ay maaari lang tumutol sa matibay, seryoso, at moral na dahilan. Kapag nilabag ang mga ito, may remedyong maaaring dalhin sa korte.
Marami ang nag-aakalang moral na pangako lang ang mga ito. Sa katunayan, nakasulat ang mga ito sa batas, at may kaakibat na bunga ang paglabag.
Ang Pangunahing Obligasyon
- Magsama — manirahan nang magkasama bilang mag-asawa;
- Magmahalan at magrespeto;
- Magtapat sa isa't isa; at
- Magtulungan at magsuportahan.
Ang mga ito ang tinutukoy kapag pinag-uusapan ang mahahalagang obligasyon sa pag-aasawa — ang mismong mga tungkuling hindi kayang tuparin ng taong may psychological incapacity.
Ang Iba Pang Tungkulin
Answer-first: hindi lang damdamin, may praktikal na bahagi.
- Tirahan ng pamilya — magkasama nilang itinatakda; kapag hindi sila magkasundo, ang korte ang magpapasya;
- Pagtataguyod — magkasama silang mananagot sa gastusin ng pamilya, na unang kinukuha sa pondo ng mag-asawa at pagkatapos ay sa kita ng kanilang eksklusibong ari-arian;
- Pamamahala ng sambahayan — karapatan at tungkulin ito ng dalawa; at
- Hanapbuhay — malaya ang bawat isa na magtrabaho, magnegosyo, o magpraktis ng propesyon, at ang kabiyak ay maaari lang tumutol sa matibay, seryoso, at moral na dahilan.
Ang Remedyo Kapag Nilalabag
- Kapag nagpapabaya ang isa sa kanyang tungkulin o gumagawa ng bagay na naglalagay sa panganib, dishonor, o pinsala sa kabiyak o sa pamilya, maaaring dumulog sa korte ang naaapi para sa kaukulang lunas;
- Sa hindi pagbibigay ng suporta, may kaso ng sustento at may remedyo sa ilalim ng RA 9262 kapag sinadya ang pagkait;
- Sa karahasan, may protection order at may kasong kriminal;
- Sa kataksilan, may batayan sa legal separation at may kaakibat na kasong kriminal depende sa uri; at
- Sa maling pangangasiwa ng pondo, may petisyon para sa hiwalay na pag-aari.
Isang paglilinaw na mahalaga: walang paraan sa batas para pilitin ang isang asawang manirahang kasama ng isa. Ang pagsasama ay obligasyon, pero hindi ito ipinapatupad sa pamamagitan ng puwersa — ang bunga nito ay lumilitaw sa ibang paraan, gaya ng epekto sa karapatan sa sustento at sa mga batayan ng kaso.
Praktikal na Payo
- Kapag umalis ka sa tahanan, itala ang dahilan at iulat ito kung may karahasan — malaki ang epekto nito sa iyong karapatan;
- Panatilihing nakasulat ang mga usapan tungkol sa gastusin at sa mga desisyon ng pamilya;
- Kung may pagtutol sa iyong trabaho, hingin ang dahilan — kailangan itong matibay, seryoso, at moral;
- Kung nararamdaman mong nasa panganib ka, unahin ang kaligtasan bago ang legal na estratehiya.
Frequently Asked Questions
Puwede bang piliting umuwi ang asawa ko? Walang paraan sa batas para pilitin ang isang asawang manirahang kasama ng isa. Pero may epekto ang pag-alis nang walang matibay na dahilan, gaya ng pagkawala ng karapatan sa sustento.
Obligado ba akong magpaalam bago magtrabaho? Malaya ang bawat asawa na magtrabaho, magnegosyo, o magpraktis ng propesyon. Maaari lang tumutol ang kabiyak sa matibay, seryoso, at moral na dahilan.
Sino ang nagpapasya kung saan titira ang pamilya? Magkasama itong itinatakda ng mag-asawa. Kapag hindi sila magkasundo, ang korte ang magpapasya batay sa kapakanan ng pamilya.
Ano ang magagawa ko kung pinapabayaan ako ng asawa ko? Maaari kang dumulog sa korte para sa kaukulang lunas, at may hiwalay na kaso ng sustento. Kung sinadya ang pagkait ng suporta at nagdulot ito ng pagdurusa, may remedyo sa ilalim ng RA 9262.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may obligasyong hindi natutupad sa inyong pagsasama at hindi mo alam ang tamang hakbang, matutulungan ka naming tukuyin ang remedyo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.