Ang master deed ay ang pundasyong dokumento ng isang condominium: inilalarawan nito ang lupa, ang gusali, ang bawat yunit, ang common areas, ang bahagdan ng interes ng bawat may-ari, at ang mga restriksyon sa paggamit. Nakarehistro ito at nakatali sa titulo, kaya sumasaklaw ito sa lahat ng may-ari ngayon at sa hinaharap. Ang house rules naman ay ang mas detalyadong pang-araw-araw na panuntunan na ipinapatupad ng korporasyon.
Kapag bumili ka ng condo, dalawang dokumento ang tunay na naghuhubog sa buhay mo roon — at karaniwang hindi ito binabasa ng mamimili hanggang sa may away.
Ang Master Deed
Ito ang dokumentong lumilikha ng condominium at inirerehistro kasama ng plano. Ang laman nito ay hindi basta teknikal — ito ang batas ng inyong gusali.
- Ang paglalarawan ng lupa at ng gusali;
- Ang paglalarawan ng bawat yunit at ng mga common area;
- Ang bahagdan ng interes ng bawat may-ari, na siyang batayan ng dues at ng boto;
- Ang mga restriksyon sa paggamit — residential, commercial, o halo;
- Ang paraan ng pamamahala at ang kapangyarihan ng korporasyon; at
- Ang paraan ng pag-amyenda nito.
Ang House Rules
- Oras ng renovation at ang mga hinihinging permit;
- Alagang hayop, ingay, at basura;
- Paggamit ng elevator, parking, at mga amenity;
- Pagpaparehistro ng bisita at ng nangungupahan; at
- Ang mga multa at ang proseso ng pagpapatupad.
Bakit Ito Nakatali sa Iyo
Ang master deed ay nakarehistro at bahagi ng titulo mo, kaya hindi mo masasabing hindi mo alam. Ang house rules naman ay ipinatutupad sa ilalim ng kapangyarihan ng korporasyon at ng master deed, at kailangan itong makatuwiran at maayos na naabisuhan.
Praktikal na Payo
- Humingi ng kopya ng master deed at ng house rules bago ka pumirma ng anumang kontrata;
- Hanapin ang mga probisyon tungkol sa upa, renovation, alagang hayop, at paggamit — ito ang pinakakaraniwang pinagmumulan ng away;
- Alamin kung paano ito naaamyendahan at kung sino ang may kapangyarihan; at
- Kung may bagong panuntunang tila labag sa master deed, maaari itong kuwestiyunin.
Frequently Asked Questions
Puwede bang baguhin ang master deed? Maaari, pero may proseso at karaniwang kailangan ng malaking bahagdan ng pagsang-ayon ng mga unit owner, at kailangan itong iparehistro. Nakasaad ang paraan sa master deed mismo.
Nakatali ba ako sa house rules kahit hindi ako pumirma? Karaniwang oo, dahil ipinatutupad ito sa ilalim ng kapangyarihan ng korporasyon at ng master deed. Ang mahalaga ay makatuwiran ito at maayos na naabisuhan.
Saan ako kukuha ng kopya ng master deed? Sa administrasyon o sa condominium corporation, at maaari ring makita sa Registry of Deeds dahil nakarehistro ito kasama ng plano ng proyekto.
Ano ang gagawin kung labag sa master deed ang bagong panuntunan? Isulat ang pagtutol at banggitin ang partikular na probisyon. Kung hindi malutas, maaari itong ihain sa ahensyang nangangasiwa sa pabahay at sa adjudication body nito.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may isyu kayo sa panuntunan ng condo at hindi malinaw ang master deed, matutulungan ka naming basahin ito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.