Hindi namamatay ang One Person Corporation kasama ng may-ari nito — ito ay hiwalay na persona sa ilalim ng batas. Sa ilalim ng Revised Corporation Code (RA 11232), may itinalagang nominee at alternate nominee na papalit bilang director at manager kapag namatay o naging incapacitated ang nag-iisang stockholder. Pansamantala lamang ang papel nila: hanggang matukoy ang mga legal na tagapagmana at magpasya ang mga ito. Puwedeng ipagpatuloy ng heirs ang OPC o gawing ordinaryong korporasyon.
Isa sa magagandang dahilan kung bakit pinipili ng marami ang OPC ay ito mismo: hindi humihinto ang negosyo kapag namatay ang may-ari. Pero may mga hakbang na dapat gawin, at hindi ito basta tuloy lang.
Hiwalay ang OPC sa Tao
Hindi tulad ng single proprietorship, ang OPC ay may sariling legal personality. Ang mga ari-arian, kontrata, at permit ay sa korporasyon, hindi sa tao. Ang minamana ng heirs ay ang shares ng namatay sa OPC, hindi ang mga kagamitan nito nang tuwiran.
Ang Papel ng Nominee
Kailangang magtalaga ng nominee at alternate nominee sa pagpaparehistro ng OPC, kasama ang kanilang nakasulat na pagtanggap.
- Kapag namatay ang nag-iisang stockholder, papalit ang nominee bilang director at manager;
- Pansamantala ang kapangyarihan niya — pamamahala lamang, hindi pagmamay-ari;
- Dapat abisuhan ang SEC tungkol sa pagkamatay at sa paghalili; at
- Kapag natukoy na ang mga heirs at nagpasya na sila, doon natatapos ang papel ng nominee.
Ang Mga Pagpipilian ng Heirs
Pagkatapos maayos ang estate, may ilang daan ang pamilya:
- Isang heir ang magiging bagong nag-iisang stockholder at magpapatuloy bilang OPC;
- Ang estate mismo ang maaaring maging stockholder habang hinihintay ang paghahati;
- Gawing ordinaryong stock corporation kung maraming heirs ang magiging stockholder; o
- Isara ang korporasyon sa pamamagitan ng maayos na dissolution.
Praktikal na Payo
- Kung ikaw ang nominee, magtala ng bawat desisyon at huwag ihalo ang pondo ng OPC sa sarili mong pera;
- Kunin agad ang mga password, bank signatory records, at listahan ng kontrata;
- Ideklara sa estate tax return ang halaga ng shares sa OPC, hindi ang bawat kagamitan; at
- Kung ikaw ay may OPC, i-update ang iyong nominee kapag nagbago ang kalagayan ng pamilya.
Frequently Asked Questions
Nagiging may-ari ba ng negosyo ang nominee? Hindi. Tagapamahala lamang siya nang pansamantala. Ang pagmamay-ari ng shares ay napupunta sa mga tagapagmana.
Paano kung walang naitalagang nominee? Magiging magulo ang paghalili at malamang na kailangan ng interbensyon ng korte at ng SEC. Kaya kinakailangan ng batas ang nominee sa simula pa lang.
Puwede bang maging OPC pa rin kung tatlo ang magkakapatid na heirs? Hindi, dahil isa lang ang stockholder na pinapayagan sa OPC. Karaniwang ginagawa itong ordinaryong korporasyon o pumipili ang magkakapatid ng isa sa kanila.
Kailangan bang bayaran muna ang estate tax bago mailipat ang shares? Oo. Bago itala ang paglilipat ng shares, karaniwang hinihingi ang eCAR mula sa BIR bilang patunay na naayos na ang estate tax.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may OPC na naiwan ang inyong kaanak at hindi malinaw kung sino ang dapat pumirma ngayon, matutulungan ka naming iayos ang papeles sa SEC at sa BIR. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.