Kapag walang gumalaw sa isang deposito nang sampung taon, obligado ang bangko na iulat ito sa Treasurer of the Philippines at ilathala ang listahan. Pagkatapos, maaaring maghain ang gobyerno ng escheat proceeding sa korte para mapunta sa Estado ang pera. Bago maglabas ng desisyon ang korte, puwede pang humabol ang mga heirs sa pamamagitan ng paghahain ng claim. Kaya mahalagang hanapin agad ang lahat ng account ng namatay.
Maraming pamilya ang nakakadiskubre ng lumang passbook makalipas ang ilang taon. Ang tanong: nandoon pa ba ang pera? Depende ito kung gaano na katagal walang galaw ang account.
Dormant Muna, Bago Mawala
Kapag matagal walang transaksyon, tinatawag ng bangko na dormant ang account. Sa yugtong ito ay nandoon pa ang pera, pero puwedeng may dormancy fee, at kailangan mo ng dokumento para muling mabuksan. Hindi pa ito nawawala.
Ang Sampung Taon
Sa ilalim ng Unclaimed Balances Law, ang mga deposito na hindi nagalaw at walang paghahabol sa loob ng sampung taon ay dapat iulat ng bangko sa Treasurer of the Philippines. Inilalathala ang listahan ng mga pangalan, at maaaring maghain ang gobyerno ng escheat proceeding sa korte para mapasa sa Estado ang pondo. Mahalagang tandaan: hindi awtomatiko ito — may proseso at may pagkakataong tumutol.
Ano ang Puwede Mong Gawin
- Suriin ang mga papel ng namatay: passbook, statement, sertipiko, at lumang ATM card;
- Sumulat sa bangko at humingi ng kumpirmasyon kung may account na nakapangalan sa kanya;
- Kung nailathala na ang pangalan sa listahan ng unclaimed balances, maghain ng claim sa korte kung saan nakabinbin ang kaso; at
- Kung nadeklara nang pag-aari ng Estado, mas mahirap na, kaya huwag ipagpaliban.
Praktikal na Payo
- Gawing gawain sa unang taon pagkamatay ang paghahanap ng lahat ng account — hindi ito pinapaalala ng bangko;
- Kahit hindi pa tapos ang estate settlement, magpadala ng nakasulat na abiso sa bangko para hindi ituring na abandonado ang account;
- Itago ang kopya ng lahat ng sulat at resibo — ito ang patunay ng paghahabol; at
- Iwasan ang parehong problema sa sarili mo: gumawa ng listahan ng mga account para sa iyong pamilya.
Frequently Asked Questions
Nawala na ba talaga ang pera pagkatapos ng sampung taon? Hindi agad. Kailangan pa ng kaso sa korte bago mapunta sa Estado ang pondo, at bago magdesisyon ang korte ay puwede kang maghain ng claim.
Paano ko malalaman kung nasa listahan ang pangalan ng namatay? Inilalathala ang listahan ng mga unclaimed balances. Puwede ka ring sumulat nang direkta sa bangko at humingi ng kumpirmasyon bilang heir.
May bayad ba kapag dormant ang account? Karaniwan ay may dormancy fee ang mga bangko ayon sa kanilang polisiya, kaya unti-unting bumababa ang balanse.
Kailangan ko bang tapusin muna ang estate settlement bago maghabol? Hindi laging kailangan bago magpadala ng abiso, pero para tuluyang mailabas ang pera ay hihingi ang bangko ng dokumento ng settlement o utos ng korte.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may lumang passbook o account ng namatay na hindi pa nakukuha ng pamilya, matutulungan ka naming subaybayan ito bago pa mahuli ang lahat. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.