Habang hindi pa siya maituturing na patay, hindi puwedeng hatiin ang kanyang ari-arian. Ang solusyon ng batas ay pamamahala, hindi paghahati: maaaring humiling sa korte ng pansamantalang hakbang at, pagkalipas ng itinakdang panahon, ng deklarasyon ng absence at pagtatalaga ng administrator. Karaniwang dalawang taon ng kawalan ng balita, o limang taon kung may naiwan siyang tagapamahala. Ang administrator ay may tungkuling mag-ingat, mag-ulat, at hindi magtapon ng ari-arian nang walang pahintulot.
Iba ang "nawawala" sa "patay". Malaking pagkakaiba ito sa batas, at ang pagmamadali sa paghahati ay nagdudulot ng mas malaking gulo.
Ang Tatlong Yugto
- Pansamantalang hakbang — kapag kagagawa pa lang ng pagkawala at may ari-ariang nangangailangan ng agarang pag-aalaga, maaaring humiling sa korte na magtalaga ng kumakatawan;
- Deklarasyon ng absence — karaniwang matapos ang dalawang taong walang balita, o limang taon kung may naiwan siyang tagapamahala ng kanyang ari-arian; at
- Presumption ng kamatayan — matapos ang mas mahabang panahong itinakda ng batas, saka pa lamang mabubuksan ang kanyang mana.
Ang Papel ng Administrator
Ang itinalagang administrator ay hindi may-ari. Ang tungkulin niya ay mag-ingat: bayaran ang amilyar, kolektahin ang upa, panatilihin ang ari-arian, at mag-ulat sa korte. Ang pagbebenta o pagsasanla ay nangangailangan ng pahintulot. Karaniwang hinihingi rin ang isang bond bilang panagot.
Ano ang Puwedeng Gawin ng Pamilya
- Magsampa ng ulat sa pulisya at barangay at itago ang kopya;
- Sumulat sa embahada kung sa ibang bansa siya nawala;
- Ipagpatuloy ang pagbabayad ng amilyar at utang na nakakabit sa ari-arian, at itala ang gastos; at
- Huwag gamitin ang kanyang mga account at huwag magpirma sa pangalan niya.
Kung May Asawa at Anak Siya
Ang naiwang asawa ay maaaring humiling sa korte ng awtoridad para sa mga transaksyong karaniwang kailangan ng pirma ng dalawa, at maaari ring humiling ng judicial separation of property kung ito ay kinakailangan para sa kabuhayan ng pamilya. Ang sustento ng mga anak ay isang mabigat na dahilan na kinikilala ng korte.
Frequently Asked Questions
Puwede ba naming ibenta ang lupa niya habang nawawala siya? Hindi nang walang pahintulot ng korte. Ang administrator ay tagapag-ingat lamang at kailangan ng awtoridad para magbenta.
Ilang taon bago siya maideklarang absent? Karaniwang dalawang taon ng kawalan ng balita, o limang taon kung may naiwan siyang tagapamahala ng kanyang ari-arian.
Sino ang karaniwang itinatalagang administrator? Karaniwan ay ang asawa o ang malapit na kamag-anak na kayang mangalaga. Ang korte ang magpapasya batay sa kapakanan ng lahat.
Ano ang gagawin kung may utang siyang tumatakbo? Ipaalam ito sa korte at sa mga pinagkakautangan. Puwedeng bayaran mula sa kanyang ari-arian sa ilalim ng pamamahala, na may talaan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may kaanak kayong matagal nang nawawala at may naiwang ari-arian, matutulungan ka naming ihanda ang tamang petisyon. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.