Sa ilalim ng RA 10354 o Responsible Parenthood and Reproductive Health Act, may karapatan kang makakuha ng tumpak na impormasyon at ng mga legal na serbisyo sa reproductive health mula sa pampublikong health facility, kasama ang family planning counseling, maternal care, at mga pamamaraang inaprubahan ng FDA. Ang paggamit ng anumang paraan ay boluntaryo at nakabatay sa iyong pahintulot. Hindi puwedeng gawing kondisyon ang paggamit nito sa pagbibigay ng ibang benepisyo o serbisyo.
Marami pa ring hindi sigurado kung ano ang talagang saklaw ng batas na ito, at karaniwan ang maling akala na may pinipilit itong gawin. Ang mas tumpak na pagbasa: tungkol ito sa akses at impormasyon, at ang desisyon ay nananatili sa mag-asawa o sa indibidwal.
Ano ang Ibinibigay ng Batas
- Impormasyon — tumpak at kumpletong impormasyon tungkol sa mga legal na pamamaraan ng family planning;
- Serbisyo sa pampublikong pasilidad — counseling, supply, at referral sa health center at pampublikong ospital;
- Maternal at newborn care — kasama ang pag-aalaga bago at pagkatapos manganak;
- Prayoridad sa mahihirap — may pagtutok sa mga pamilyang walang kakayahang bumili; at
- Boluntaryong paggamit — walang pinipilit; ang pagpili ay sa iyo.
Ang Usapin ng Pahintulot
Answer-first: ang pangunahing consent ay galing sa taong tatanggap ng serbisyo. Para sa mga menor de edad, may mga kondisyon at karaniwang kailangan ang pahintulot ng magulang o guardian maliban sa mga eksepsiyong itinakda ng batas, tulad ng kung ang menor ay nanganak na o may kaugnay nang anak. Dahil sensitibo ito, magtanong nang diretso sa health center kung ano ang kanilang proseso.
Kung Tinanggihan Ka ng Serbisyo
Kinikilala ng batas ang conscientious objection ng isang health worker, pero may kasamang tungkulin: dapat ka niyang i-refer agad sa ibang health worker na makapagbibigay ng serbisyo, at hindi ito puwede sa emergency o sa sitwasyong may panganib sa buhay. Ang basta pagtanggi nang walang referral ay hindi tama. Kung nangyari ito, maaaring magreklamo sa city o municipal health officer, sa DOH, at sa PRC kung may propesyonal na kasangkot.
Praktikal na Payo
- Magtanong sa barangay health station muna — doon karaniwang nagsisimula ang referral;
- Humingi ng nakasulat na referral kung ipapasa ka sa ibang pasilidad;
- Itanong kung aprubado ng FDA ang inaalok na pamamaraan; at
- Itago ang mga resibo at rekord ng konsultasyon.
Frequently Asked Questions
Libre ba ang family planning services sa health center? Ang mga pampublikong pasilidad ay inaatasang magbigay ng serbisyo at supply, na may pagtutok sa mga pamilyang walang kakayahang bumili. Nag-iiba ang aktuwal na supply ayon sa LGU, kaya mainam na magtanong sa inyong health center.
Puwede bang tumanggi ang health worker na magbigay ng serbisyo? Kinikilala ang conscientious objection, pero may kasamang obligasyong i-refer ka agad sa ibang makapagbibigay ng serbisyo. Hindi ito puwede kapag may emergency o panganib sa buhay.
Kailangan ba ng pahintulot ng asawa? Ang batas ay nakatuon sa pagpapasya ng mag-asawa nang magkasama, pero ang serbisyo ay ibinibigay sa taong humihingi nito. Para sa ilang partikular na pamamaraan, may mga karagdagang panuntunan ang pasilidad.
Saklaw ba nito ang aborsyon? Hindi. Ang aborsyon ay nananatiling labag sa batas sa Pilipinas. Ang saklaw ng RA 10354 ay ang mga legal na pamamaraan ng family planning, maternal care, at impormasyon.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung tinanggihan ka ng serbisyong may karapatan ka sa ilalim ng batas, matutulungan ka naming ihanda ang wastong reklamo sa tamang tanggapan. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.