Ang alahas, relo, koleksiyon, at mga mahahalagang gamit ng namatay ay bahagi ng kanyang estate at dapat isama sa inventory. Ang mga damit at gamit na para lang sa sariling paggamit ng nabubuhay na asawa ay hindi kasama sa pinagsamang ari-arian, pero ang alahas ay hiwalay na tinitingnan ng batas. Ang pinakamabisang paraan para maiwasan ang away ay gumawa ng nakasulat na inventory na may larawan at saksi bago pa magalaw ang anuman.
Ito ang mga bagay na madalas na unang nawawala pagkalibing, at madalas ding pinagmumulan ng hindi pagkakaunawaan na tumatagal ng ilang taon.
Alin ang Bahagi ng Estate
- Alahas at relo — ari-arian at kasama sa estate, kahit personal na suot ng namatay;
- Damit at pang-araw-araw na gamit — maliit ang halaga at karaniwang hindi pinagtatalunan, pero teknikal na ari-arian pa rin;
- Koleksiyon tulad ng barya, larawan, kagamitang pang-musika, o antigo — puwedeng malaki ang halaga at dapat suriin; at
- Ang mga gamit na para lang sa sariling paggamit ng nabubuhay na asawa ay hindi kasama sa pinagsamang ari-arian, pero ang alahas ay hiwalay na pinapasok ng batas.
Gumawa Muna ng Inventory
Bago hatiin, isulat ang lahat. Ang isang maayos na inventory ay:
- May listahan ng bawat piraso, may paglalarawan at tinatayang halaga;
- May larawan ng bawat mahalagang bagay;
- Nilagdaan ng lahat ng heirs o kanilang kinatawan; at
- Ginawa sa isang panahong magkakasama ang lahat, hindi mag-isa.
Paano Hatiin nang Walang Away
Ang batas ay tungkol sa halaga, hindi sa sentimyento, kaya ang mga praktikal na paraan ang gumagana: pagpipilian nang paikot, palabunutan, o pagbabayad ng isang heir sa iba sa halaga ng gamit na kinuha. Kung may naiwang bilin ang namatay kung sino ang bibigyan ng isang tiyak na alahas, ito ay isang legacy na igagalang basta hindi nito nasasakop ang legitime ng iba.
Praktikal na Payo
- Huwag magbenta o magsanla ng alahas bago matapos ang inventory;
- Kung may nakuha nang isang heir, itala ito at ibawas sa kanyang parte;
- Kumuha ng appraisal para sa mahahalagang piraso — kailangan ito sa estate tax; at
- Ang mga sentimental na bagay tulad ng litrato ay puwedeng kopyahin para sa lahat.
Frequently Asked Questions
Sa akin na ba ang alahas na ibinigay sa akin bago siya namatay? Kung tunay na regalo ito noong buhay pa siya, puwede itong sa iyo, pero maaaring pag-usapan kung ito ay advance sa iyong mana. Mas mabuting may patunay ng pagbibigay.
Kailangan bang ideklara ang alahas sa estate tax? Oo, bahagi ito ng gross estate sa makatuwirang halaga nito sa araw ng kamatayan.
Ano ang gagawin kung may kapatid na kumuha na ng lahat? Humingi ng nakasulat na listahan at magpadala ng demand. Kung tumanggi, puwedeng isama ito sa kaso para sa paghahati ng estate.
Kasama ba ang mga damit ng namatay sa hatian? Teknikal na ari-arian ito, pero maliit ang halaga at karaniwang pinagkakasunduan na lang ng pamilya kung saan ito ibibigay.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nagsisimula na ang alitan sa mga naiwang gamit at alahas, matutulungan ka naming gumawa ng maayos na inventory at kasunduan. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.