Bago umalis ng host country, kunin ang lahat ng dapat sa iyo: huling sahod, end-of-service benefit, refund ng kontribusyon kung meron, at sertipikasyon ng trabaho. Isara o ilipat ang mga account at kanselahin ang mga bayarin doon. Kumuha ng kopya ng bawat dokumento at ipa-authenticate ang mahalaga. Sa Pilipinas naman, ihanda ang pagbabago ng katayuan sa SSS, PhilHealth, at Pag-IBIG, at ang pag-update ng rekord sa BIR at sa botante.
Ang karaniwang pagkakamali ay ang isipin na maaayos ang lahat pag-uwi. Ang totoo, maraming bagay ang halos imposible nang habulin mula sa Pilipinas — lalo na ang mga bagay na nasa opisina ng ibang bansa.
Bago Ka Umalis ng Host Country
- Huling sahod at end-of-service benefit — huwag pumirma ng quitclaim nang hindi mo nakukuha ang buo;
- Kontribusyon sa social insurance doon — itanong kung may refund o kung may pension na maaari mong angkinin balang araw;
- Certificate of employment at ang buong service record;
- Exit clearance at final settlement ng multa, upa, at bayarin; at
- Isara ang account o ilipat ang pondo, at kanselahin ang mga subscription at insurance.
Ang Dokumentong Dapat Mong Iuwi
Ang mga papeles na gagamitin dito ay karaniwang kailangang pinatunayan. Bago ka umalis, ipa-apostille o ipa-consularize ang mga mahalaga: kasal, kapanganakan ng anak, diploma o sertipiko ng anak, at anumang dokumentong medikal o legal na kakailanganin dito.
Kunin din ang buong rekord ng pension o insurance doon, kasama ang numero ng account at ang paraan ng pakikipag-ugnayan mula sa ibang bansa.
Ang Aayusin sa Pilipinas
- SSS — palitan ang uri ng membership mula OFW patungong voluntary, self-employed, o employed kapag may bagong trabaho;
- PhilHealth — magpatala bilang direct contributor sa tamang kategorya;
- Pag-IBIG — ipagpatuloy ang hulog at i-update ang rekord;
- BIR — alamin ang tamang katayuan mo bilang residente muli, lalo kung may kita ka rito; at
- Botante — ilipat ang rehistrasyon mula overseas patungo sa lokal na botante.
Ang Pinansiyal na Bahagi
Bago mo gastusin ang ipon, ilagay muna ang emergency fund at ang badyet ng unang taon. Karaniwang mas matagal kaysa inaasahan ang paghahanap ng trabaho o ang pagsisimula ng negosyo dito. Iwasan ang malaking pagbili sa unang buwan at ang paglagak ng buong ipon sa negosyo ng kamag-anak.
Praktikal na Payo
- Gumawa ng listahan ng lahat ng aayusin dalawang buwan bago ang pag-uwi;
- I-scan ang bawat dokumento at itago sa cloud bago mag-empake;
- Huwag pumirma ng anumang waiver sa dulo nang hindi ito naipapasuri;
- Alamin ang epekto ng pag-uwi sa buwis ng interes ng dollar account mo; at
- Kung may kaso o utang ka rito, ipatingin ito bago ka lumipad pauwi.
Frequently Asked Questions
Puwede ko bang habulin ang benepisyo ko doon pag-uwi ko na? Mas mahirap ito at may mga benepisyong may deadline. Mas mabuting ayusin ang lahat bago ka umalis habang naroon ka pa.
Kailangan ko bang magpalit ng kategorya sa SSS? Oo. Ang membership bilang OFW ay may sariling kategorya. Kapag umuwi ka na for good, palitan ito para tuloy-tuloy ang iyong kontribusyon at benepisyo.
Ano ang gagawin sa dollar account ko pag-uwi? Ipaalam sa bangko ang pagbabago ng katayuan mo, dahil may epekto ito sa pagtrato ng buwis sa interes ng iyong deposito.
Kailangan bang ipa-apostille ang mga dokumento ng anak ko? Kung gagamitin mo ito sa paaralan o sa ahensiya dito, oo. Mas mahal at mas mahirap ito kunin kapag nakauwi na kayo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung malapit ka nang umuwi for good at gusto mong maayos ang lahat bago ka lumipad, matutulungan ka naming gumawa ng listahan. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.