May mga programang pangkabuhayan at reintegration loan para sa mga OFW at kanilang pamilya, karaniwang pinapatakbo ng OWWA kasama ang mga bangko ng gobyerno. Kailangan ang patunay ng pagiging OFW, negosyong may plano, at ang mga karaniwang requirement ng nagpapautang. Bago umutang, mahalagang unawain ang kolateral, ang interes, at kung sino ang legal na mananagot — dahil sa maraming kaso, ang pamilya sa Pilipinas ang pipirma at siyang sasagot.
Ang pinakamalaking panganib sa isang umuwing OFW ay hindi ang kawalan ng trabaho — kundi ang paglagay ng buong ipon sa isang negosyong hindi pinag-aralan, o ang pag-utang para dito nang hindi alam ang pinipirmahan.
Anong mga Programa ang Umiiral
- Mga programang pangkabuhayan ng OWWA para sa mga miyembro at kanilang pamilya;
- Reintegration program para sa mga OFW na permanente nang umuwi;
- Mga loan program ng bangko ng gobyerno na nakalaan sa OFW at sa maliliit na negosyo;
- Training at business development na kadalasang kondisyon bago ang pautang.
Ang mga Karaniwang Kailangan
- Patunay ng pagiging OFW: pasaporte na may exit stamp, OEC, o kontrata;
- Patunay ng OWWA membership, kung ito ang programa;
- Business plan o proposal — kahit simple, kailangang malinaw ang gastos at kita;
- Rehistrasyon ng negosyo o patunay ng balak na irehistro;
- Valid na ID, barangay clearance, at patunay ng tirahan;
- Kolateral o co-maker depende sa uri at laki ng pautang.
Ang Legal na Bahaging Madalas Napapabayaan
Bago pumirma, tatlong bagay ang tingnan nang mabuti.
- Sino ang principal borrower — kung ang asawa mo sa Pilipinas ang pipirma, siya ang mananagot, at ang ari-ariang pinagsamahan ninyo ang maaaring maapektuhan;
- Ano ang kolateral — kung titulo ng lupa, alamin kung sinong pangalan ang nakalagay at kung kailangan ang pahintulot ng asawa;
- Ang tunay na halaga ng interes at bayarin — hingin ang buong disclosure ng gastos bago pumirma, hindi lang ang buwanang hulog.
Bago Ka Umutang
Ang pinakamurang pautang ay ang hindi mo kinuha. Bago lumapit, sagutin ang tatlong tanong: gaano katagal bago kumita ang negosyo; ano ang gagawin mo kung hindi ito kumita sa unang anim na buwan; at may pinagkukunan ka bang ibang panggastos habang wala pang kita. Kung malabo ang sagot sa alinman, mas mabuting simulan nang mas maliit at walang utang.
Kung Ang Asawa Mo ang Pipirma
Sa maraming pamilyang OFW, ang nasa Pilipinas ang pumipirma dahil doon ang negosyo at doon ang proseso. Mahalagang maunawaan ninyong dalawa kung ano ang legal na epekto nito.
- Ang pumirma ang siyang principal borrower at siyang unang sisingilin;
- Kung kasal kayo at walang prenuptial agreement, ang pinagsamahang ari-arian ay maaaring maapektuhan depende sa layunin ng utang;
- Kung titulo ng lupa ang kolateral, karaniwang kailangan ang pahintulot ng magkabilang panig;
- Ang co-maker ay hindi lang pangalan — siya ay may tunay na pananagutan.
Bago pumirma, magpadala ng kopya ng buong kasulatan sa isa't isa at pag-usapan ito. Ang pinakamadalas na pinagsisisihan ay hindi ang utang mismo kundi ang pagkatuklas paglaon na iba pala ang pinirmahan sa pinag-usapan.
Praktikal na Payo
- Huwag isanla ang tanging bahay ninyo para sa isang bagong negosyo;
- Basahin ang buong kasulatan, hindi lang ang buod na ipinapakita;
- Kumuha ng kopya ng lahat ng pinirmahan bago umalis sa opisina;
- Kung may nag-aalok ng "bilis na pautang" na walang papeles, iyon ay babala, hindi biyaya.
Frequently Asked Questions
Kailangan ko bang umuwi para mag-apply? Karaniwang may bahagi ng proseso na nangangailangan ng personal na paglapit. Puwede ring kumatawan ang asawa mo, pero tandaan na siya ang magiging mananagot kung siya ang pipirma.
Kailangan ba ng kolateral? Depende sa programa at sa laki ng pautang. May mga programang gumagamit ng co-maker o ng grupo sa halip ng kolateral.
Ano ang mangyayari kung hindi ko mabayaran? Susundan ang kasulatan: maaaring may bayarin sa pagkahuli, at kung may kolateral, may proseso ng pagkuha nito. Mahalagang malaman ito bago pumirma, hindi pagkatapos.
Puwede bang gamitin ang titulo ng lupang minana namin bilang kolateral? Kailangan ang pahintulot ng lahat ng may bahagi sa ari-arian, at kung asawa ang may-ari, karaniwang kailangan ang pahintulot ng magkabilang panig.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may pautang o kasulatang pipirmahan kayo para sa negosyo pagkauwi, mas mabuting masuri muna ang kondisyon nito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.