Kumilos agad sa tatlong direksyon. Una, kumuha ng patunay: hingin ang kopya ng notarial register o ng isinumiteng dokumento sa tanggapan ng korteng nagbigay ng komisyon. Ikalawa, maghain ng reklamo — administratibo laban sa notaryo at kriminal para sa falsification. Ikatlo, protektahan ang transaksyon: abisuhan agad ang Registry of Deeds, bangko, o ahensyang may hawak nito.
May dalawang karaniwang bersyon nito. Nakita mong may dokumentong notaryado na dapat ay ikaw ang pumirma, pero hindi ka naman humarap kahit kailan. O nakatanggap ka ng dokumentong may selyo ng isang notaryong wala palang komisyon. Pareho itong seryoso.
Ang Unang Hakbang: Patunay
Bago magsalita nang malakas, kumuha ng katibayan. Ang pinakadirektang pinagkukunan ay ang tanggapan ng Clerk of Court ng Regional Trial Court na nagbigay ng komisyon sa notaryo. Doon isinusumite ang kanyang mga tala at kopya, at doon malalaman kung:
- May komisyon ba talaga siya sa petsang iyon;
- Naitala ba ang dokumento sa kanyang register;
- Tugma ba ang laman ng nakatala sa kopyang hawak mo;
- At kung may pirma mo sa register — na kung wala, malaking senyales iyon.
Ang Ikalawa: Reklamo
Dalawang landas ang bukas, at hindi sila magkasalungat.
Ang administratibong reklamo laban sa notaryo ay inihahain sa tanggapan ng korteng nagbigay ng kanyang komisyon; may kaakibat itong disiplinaryong proseso bilang abogado. Ang kriminal na reklamo naman — karaniwang para sa falsification o paggamit ng pekeng dokumento — ay inihahain sa tanggapan ng piskal na may saklaw sa lugar. Kailangan ng sinumpaang salaysay mo at ng mga dokumentong kalakip.
Ang Ikatlo: Protektahan ang Transaksyon
Ito ang pinakamadalas na nakakalimutan, at ito ang pinakamabilis na pumipinsala. Kung ang pekeng dokumento ay may kinalaman sa lupa, abisuhan agad ang Registry of Deeds at kumonsulta tungkol sa paghahain ng abiso na may pagtatalo sa ari-arian. Kung bangko o ahensya ang sangkot, magsulat sa kanila agad. Ang layunin ay pigilan ang susunod na hakbang bago ito matuloy.
Isang bagay na nagpapabagal sa maraming tao: ang pag-aalinlangan kung sapat na ba ang hinala nila. Hindi mo kailangang maging sigurado bago ka humingi ng kopya sa korte — karapatan mong itanong kung naitala ba ang isang dokumentong nakapangalan sa iyo. Ang paghingi ng tala ay hindi paratang; pagsusuri lang ito. Kapag lumabas na wasto naman pala ang lahat, wala kang nasira. Kapag lumabas na walang tala, may hawak ka nang tunay na batayan bago ka pa magsalita.
Praktikal na Payo
- Huwag mong ipaalam muna sa pinaghihinalaan — kumuha ka muna ng kopya at patunay;
- Itago ang lahat ng orihinal at huwag magbigay ng orihinal sa kahit sino;
- Isulat ang timeline: kailan mo ito nalaman, sino ang nagbigay, ano ang nangyari;
- Kumilos nang mabilis — sa mga usaping ari-arian, mahalaga ang naunang abiso.
Frequently Asked Questions
Paano ko mapapatunayang hindi ako pumirma? Ang pinakamalakas na simula ay ang kawalan ng entry o ng pirma mo sa notarial register, at ang patunay na wala ka sa lugar sa petsang iyon. Ang pagsusuri ng pirma ay isa ring paraan ng pagpapatunay.
Ano ang kaso laban sa gumawa nito? Karaniwang falsification o paggamit ng pekeng dokumento, at maaaring may kasama pang ibang paglabag depende sa nangyari. May hiwalay ding administratibong pananagutan ang notaryong sangkot.
Awtomatiko bang walang bisa ang transaksyon? Hindi awtomatiko; kailangang mapatunayan ang panlilinlang. Kaya mahalaga ang mabilis na abiso sa mga tanggapang may hawak nito habang inaayos ang legal na hakbang.
Kailangan ko bang mag-blotter? Makakatulong ito bilang maagang tala ng pagtuklas mo, lalo na kung may kaakibat na pagnanakaw ng ID o dokumento. Pero ang mas mahalaga ay ang pormal na reklamo at ang abiso sa mga sangkot na tanggapan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may dokumento kang pinaghihinalaang pineke ang notarization, mahalaga ang mabilis at tamang unang hakbang. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.