Ang chattel mortgage ay ang kasunduang ginagamit ang sasakyan bilang collateral habang nasa iyo pa rin ito. Naitatala ito sa Chattel Mortgage Register at nakikita sa Certificate of Registration. Kapag hindi ka nakabayad, hindi puwedeng basta kunin ang sasakyan — kailangan ng iyong pahintulot o ng utos ng korte, at ng abiso at subasta bago ito maibenta.
Halos lahat ng hulugang sasakyan ay may chattel mortgage. Hindi ito nangangahulugang hindi mo pag-aari ang sasakyan — ngunit may nakakabit dito hanggang mabayaran mo.
Paano Ito Nabubuo
- Nakasulat ang deed of chattel mortgage na may paglalarawan ng sasakyan: make, model, plate, engine at chassis number;
- May kasamang affidavit of good faith na nagsasaad na totoo ang obligasyon at hindi ito pandaraya sa ibang creditor;
- Naipaparehistro ito sa itinakdang registry para sa security interest sa personal na ari-arian at ipinapatala rin sa LTO; at
- Nananatili sa iyo ang posesyon at paggamit ng sasakyan.
Ang hindi naitalang chattel mortgage ay may bisa pa rin sa pagitan ninyo ngunit mahina laban sa ibang tao na walang kaalaman.
Kapag Nagkulang Ka sa Hulog
Ito ang pinakamahalagang malaman: hindi puwedeng basta kunin ang sasakyan. Kung ayaw mong ibigay ito, kailangan nilang magsampa ng kaso at kumuha ng utos ng korte para sa pagbawi. Ang pagkuha nang pilit, nang may pananakot, o nang walang pahintulot ay maaaring maging carnapping, robbery, o grave coercion.
Sa foreclosure, kailangan ng abiso at pampublikong subasta. Hindi puwedeng ariin lang ito ng creditor — void ang pactum commissorium.
Ang Recto Law
Kung hulugan mong binili ang sasakyan mismo, may tatlong pagpipilian ang nagbenta at kailangan niyang pumili ng isa lamang:
- Ipilit ang pagbabayad;
- Kanselahin ang benta kapag nagkulang ka ng dalawa o higit pang hulog; o
- I-foreclose ang chattel mortgage.
Kapag pinili niya ang foreclosure, hindi ka na niya masisingil sa kulang kahit maliit ang napagbentahan — at walang bisa ang anumang kasunduang salungat dito. Iba ito kapag bank loan ang ginamit mo at hindi installment sale ng nagbenta; doon, maaaring may deficiency pa.
Bago Bumili ng Segunda-manong Sasakyan
Maraming sasakyang ibinebenta ang may nakakabit pang chattel mortgage. Kapag nabili mo ito nang walang pagsusuri, maaari kang maipit sa gitna ng away ng nagbenta at ng financing company.
- Tingnan ang Certificate of Registration — may nakasulat bang encumbrance;
- Magpa-verify sa LTO at humingi ng certification ng katayuan;
- Humingi ng release o cancellation of chattel mortgage kung hulugan ang pinagmulan nito;
- Tiyaking ang pangalan sa OR/CR ay tugma sa nagbebenta at may valid ID siya; at
- Gumawa ng notaryadong Deed of Sale at ilipat agad ang rehistro.
Ang pag-iwas sa isang araw na pagsusuri ay nagiging ilang taong problema sa mga kasong ganito.
Praktikal na Payo
- Kapag hindi mo na kaya, mas mabuting makipag-usap para sa voluntary surrender o refinancing kaysa magtago ng sasakyan;
- Humingi ng nakasulat na kasunduan bago mo ibigay ang sasakyan — ilagay kung tuluyan bang bayad ang utang;
- Kunan ng litrato ang kondisyon ng sasakyan sa araw na ibinigay mo;
- Pagkabayad ng buo, kunin agad ang cancellation of chattel mortgage at ipatala sa LTO; at
- Bago bumili ng segunda-manong sasakyan, tingnan kung may nakatalang mortgage pa.
Frequently Asked Questions
Puwede bang kunin ang sasakyan ko nang walang court order? Hindi kung ayaw mong ibigay. Kailangan ng iyong pahintulot o ng utos ng korte. Ang pagkuha nang pilit ay maaaring maging kriminal na pananagutan nila.
Masisingil pa ba ako kung mas mababa ang nabenta sa balanse ko? Kung installment sale ng nagbenta at pinili nila ang foreclosure, hindi na. Kung bank loan ang ginamit mo, maaaring may deficiency pang sisingilin.
Paano ko malalaman kung may chattel mortgage ang bibilhin kong sasakyan? Tingnan ang Certificate of Registration at magpa-verify sa LTO, at kumuha ng certification mula sa Registry of Deeds kung may nakatalang chattel mortgage.
Ano ang gagawin pagkatapos kong mabayaran ang buong hulog? Humingi ng release o cancellation of chattel mortgage mula sa financing company at ipatala ito sa LTO para malinis na ang rehistro ng sasakyan mo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung binabantaan ka ng pagkuha ng sasakyan o hindi ka sigurado sa proseso ng foreclosure, matutulungan ka naming linawin ang karapatan mo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.