Ang CBA ay ang nakasulat na kasunduan sa pagitan ng employer at ng sertipikadong union hinggil sa sahod, oras, at iba pang kondisyon ng trabaho. Sakop nito ang lahat ng empleyado sa bargaining unit, miyembro man ng union o hindi. Ang bahagi tungkol sa kung sinong union ang kinatawan ay may bisa nang limang taon, at ang mga probisyong pang-ekonomiya ay muling pinag-uusapan pagkatapos ng tatlong taon. Kapag nilabag ito, ang unang daan ay ang grievance machinery at ang voluntary arbitration — hindi agad ang NLRC.
Kapag may CBA ang kompanya ninyo, may dokumento kayong madalas mas malakas pa kaysa sa Labor Code — dahil ang CBA ay karaniwang nagbibigay ng higit sa itinakdang minimum.
Ano ang Nasa Loob
- Sahod at pagtaas sa mga itinakdang taon;
- Benepisyo — allowance, medikal, leave, bonus, at tulong;
- Oras ng trabaho, shift, at overtime;
- Union security clause at ang paraan ng pagbabayad ng dues;
- Grievance machinery — ang hakbang-hakbang na paraan ng pag-aayos ng alitan; at
- Voluntary arbitration — ang huling hakbang sa loob ng CBA.
Sino ang Sakop at Gaano Katagal
Sakop ng CBA ang lahat ng empleyado sa bargaining unit, miyembro man ng union o hindi — dahil ang union ay eksklusibong kinatawan ng buong unit. Ang bahagi tungkol sa kung sinong union ang kinatawan ay may bisa nang limang taon. Ang mga probisyong pang-ekonomiya ay muling pinag-uusapan pagkatapos ng tatlong taon. Habang wala pang bagong kasunduan, karaniwang nananatili ang mga umiiral na tuntunin.
Kapag Nilabag Ito
Ang unang daan ay ang grievance machinery na nakasaad mismo sa CBA: karaniwang mula sa supervisor, sa mas mataas na antas, hanggang sa isang magkasamang komite. Kapag hindi naayos, umaakyat ito sa voluntary arbitration. Ang simpleng alitan sa paggamit ng CBA ay hindi dapat dalhin agad sa NLRC. Pero kapag ang paglabag ay malawakan at sadya sa mga probisyong pang-ekonomiya, maaari itong maging unfair labor practice.
Praktikal na Payo
- Humingi ng sariling kopya ng CBA — karapatan mo ito bilang sakop;
- Basahin ang grievance procedure at sundin ang bawat hakbang nang nakasulat;
- Itala ang petsa ng bawat hakbang — may palugit ang bawat antas;
- Kung hindi kumikilos ang union, isulat ang paghingi mo at itago ang kopya; at
- Suriin kung mas mataas ang CBA kaysa sa minimum ng batas — ang mas mataas ang masusunod.
Frequently Asked Questions
Sakop ba ako ng CBA kahit hindi ako miyembro ng union? Oo. Sakop ng CBA ang lahat ng empleyado sa bargaining unit dahil ang union ay eksklusibong kinatawan ng buong unit, miyembro ka man o hindi.
Gaano katagal ang bisa ng CBA? Ang bahagi tungkol sa kung sinong union ang kinatawan ay may bisa nang limang taon. Ang mga probisyong pang-ekonomiya ay muling pinag-uusapan pagkatapos ng tatlong taon.
Saan ako magrereklamo kung nilabag ang CBA? Sa grievance machinery na nakasaad sa CBA, at kung hindi naayos, sa voluntary arbitration. Ang simpleng alitan sa paggamit ng CBA ay hindi dapat dalhin agad sa NLRC.
Ano ang mangyayari kapag nag-expire ang CBA at walang bago? Karaniwang nananatili ang mga umiiral na tuntunin habang nagnenegosasyon, upang hindi maputol ang mga kondisyon ng trabaho ninyo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may CBA kayo pero hindi ito sinusunod, ang grievance procedure ang tamang unang daan. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.