Kung walang naiwang pahayag ang namatay, ang pahintulot ay hinihingi ayon sa itinakdang pagkakasunod-sunod ng Organ Donation Act: ang asawa muna; kung wala, ang anak na nasa hustong gulang; sunod ang magulang; sunod ang kapatid na nasa hustong gulang; at panghuli ang guardian o ang taong may pananagutan sa katawan. Kung may tumutol na nasa kaparehas o mas mataas na antas, hindi puwedeng ituloy.
Sa mga oras na kailangang magpasya agad, ang tanong ay hindi pilosopikal kundi praktikal: kanino tatanungin? May sagot ang batas, at may pagkakasunod-sunod ito.
Ang Pagkakasunod-sunod
- Asawa — ang unang tatanungin;
- Anak na nasa hustong gulang;
- Magulang;
- Kapatid na nasa hustong gulang; at
- Guardian o ang taong may pananagutan sa katawan sa oras ng kamatayan.
Ang punto ng listahan ay bilis at katiyakan: hindi hinihintay ang buong angkan bago makapagdesisyon.
Ang Tuntunin sa Pagtutol
Answer-first: sapat ang isang tumutol para pigilan ito. Kung may kilalang pagtutol mula sa taong nasa kaparehas o mas mataas na antas, hindi puwedeng ituloy ang donasyon. Ang ospital ay karaniwang hindi magpapatuloy kapag may pagtatalo sa pamilya, kahit teknikal na sapat na ang isang pirma.
Kapag May Naiwang Pahayag ang Namatay
Kung may nakasulat na donasyon ang namatay — sa huling habilin o sa dokumentong pinirmahan sa harap ng dalawang saksi — ito ang mananaig. Hindi kailangan ang bagong pahintulot ng pamilya, bagaman sa praktika ay ipinapaalam pa rin sa kanila. Ito ang pinakamalinaw na dahilan kung bakit mahalagang isulat ito habang buhay.
Praktikal na Payo
- Ilagay sa isang lugar na alam ng lahat ang dokumento;
- Kung may di-pagkakaunawaan, hilingin ang maikling pagpupulong ng pamilya kasama ang transplant coordinator;
- Itanong kung sino ang doktor na nagpatunay ng kamatayan — hindi siya dapat kabilang sa transplant team; at
- Huwag pumirma ng dokumentong hindi nabasa sa gitna ng gulo.
Frequently Asked Questions
Paano kung hiwalay ang asawa ng namatay? Ang legal na asawa ang nasa unang antas maliban kung may hatol ng korte na nagbago sa kanilang katayuan. Kapag may pagtatalo, karaniwang hindi na itinutuloy ng ospital ang donasyon.
Puwede bang tumutol ang isang anak lamang? Oo. Kung may tumutol na nasa kaparehas o mas mataas na antas, hindi dapat ituloy ang donasyon.
Kailangan ba ng lahat ng anak na pumirma? Hindi kinakailangan ang lahat, pero sapat ang isang malinaw na pagtutol sa parehong antas para hindi ito ituloy. Sa praktika, hinahanap ng ospital ang kasunduan ng pamilya.
Ano kung walang natirang kamag-anak? Ang guardian o ang taong may pananagutan sa katawan sa oras ng kamatayan ang tatanungin. Kung wala talaga, susundin ang proseso ng pasilidad at ng batas sa paghawak ng labi.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may di-pagkakaunawaan ang pamilya tungkol sa desisyon para sa isang kapamilyang namatay, matutulungan ka naming linawin kung kanino ang karapatang magpasya. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.