Ang paglabag sa ordinansa ng lungsod o bayan ay nililitis sa Municipal Trial Court, Metropolitan Trial Court, o Municipal Circuit Trial Court na sakop ng lugar kung saan nangyari ang paglabag. Kahit lokal lang ang batas na nilabag, ito ay tinatrato bilang kasong kriminal — may akusasyon, may paglilitis, at may karapatan kang manahimik, magkaroon ng abogado, at magpakita ng ebidensiya. Hindi ito basta pagbabayad sa counter, at hindi ito puwedeng pagdesisyunan ng barangay o ng city hall mag-isa.
Maraming tao ang nagbabayad agad ng multa sa ordinansa dahil akala nila walang ibang paraan. Mayroon. Kapag hindi ka sang-ayon, may korteng maglilitis nito — at doon ka may tunay na karapatan.
Aling Korte
- Municipal o Metropolitan Trial Court ng lugar kung saan nangyari ang paglabag;
- Municipal Circuit Trial Court sa mga lugar na pinagsanib ang saklaw;
- Hindi Regional Trial Court — maliban sa apela mula sa desisyon ng mas mababang korte; at
- Hindi ang barangay — walang kapangyarihang maglitis ang lupon sa paglabag sa ordinansa.
Ang Proseso
Karaniwang mas maikli ito kaysa ordinaryong kasong kriminal, pero kaso pa rin.
- Paghahain ng reklamo o information ng lokal na pamahalaan sa korte;
- Pagtawag sa iyo at pagbibigay ng kopya ng akusasyon;
- Arraignment — dito mo sasabihin kung umaamin ka o hindi;
- Paglilitis — magpapakita ng ebidensiya ang magkabilang panig; at
- Hatol — at kung hindi ka sang-ayon, may apela sa Regional Trial Court.
Ang Karapatan Mo
- Karapatang malaman ang eksaktong ordinansang sinasabing nilabag mo;
- Karapatan sa abogado — at kung wala kang kayang bayaran, sa Public Attorney's Office;
- Karapatang manahimik at huwag magpahayag laban sa sarili;
- Presumption of innocence — ang lokal na pamahalaan ang may pasanin ng patunay; at
- Karapatang kuwestiyunin ang bisa ng ordinansa mismo bilang bahagi ng depensa mo.
Marami ring lungsod na may sistema ng citation ticket kung saan puwede kang magbayad nang hindi dumadaan sa korte. Pagpipilian mo iyon, hindi obligasyon — at karaniwang ibig sabihin ng pagbabayad ay pag-amin sa paglabag.
Praktikal na Payo
- Itago ang kopya ng citation o notice at ng anumang resibo;
- Kumuha ng kopya ng ordinansa bago ka magdesisyon kung magbabayad o lalaban;
- Huwag palampasin ang petsa ng hearing — puwedeng maglabas ng warrant kapag hindi ka dumalo;
- Kung nauulit ang parehong akusasyon, magtala ng bawat pagkakataon at ng pangalan ng enforcer.
Frequently Asked Questions
Kaso bang kriminal ang paglabag sa ordinansa? Oo, kriminal ang kalikasan nito kahit lokal lang ang batas na nilabag. May akusasyon, paglilitis, at karapatan ka sa abogado at sa presumption of innocence.
Puwede ba akong makulong sa paglabag ng ordinansa? May mga ordinansang may parusang pagkakakulong bukod sa multa, pero limitado ang bigat nito. Ang korte lang ang makapagpapataw ng anumang parusa.
Kailangan ko bang dumaan sa barangay bago ito ikaso? Hindi. Ang paglabag sa ordinansa ay laban sa lokal na pamahalaan, hindi sa isang pribadong tao, kaya wala itong Katarungang Pambarangay na yugto.
Pag-amin ba ang pagbabayad ng multa? Karaniwan ay itinuturing itong pagtanggap sa paglabag. Kung tututol ka talaga, huwag magbayad at hayaang dumaan sa korte kung saan mo ipagtatanggol ang sarili mo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may kasong ordinansa laban sa iyo at nais mong lumaban nang tama, matutulungan ka naming ihanda ang depensa. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.