Oo. Walang taong maaaring piliting tumestigo laban sa kanyang magulang, lolo at lola, mga anak, at iba pang direktang kaanak sa linyang pataas o pababa. Ito ang tinatawag na filial privilege at layunin nitong protektahan ang samahan ng pamilya. Pero may mahalagang eksepsiyon: kapag ang testimonya ay talagang kailangan sa krimen laban mismo sa taong tetestigo, o sa krimeng ginawa ng isang magulang laban sa isa.
Nakakabagabag ang eksena: ipinapatawag ang anak para tumestigo laban sa sariling magulang. Kinikilala ng batas na may bagay na hindi dapat ipagawa sa isang tao — pero may hangganan din ito.
Ang Saklaw ng Proteksiyon
- Magulang at anak, sa magkabilang direksiyon;
- Lolo at lola at ang mga apo;
- Ang buong linya ng direktang kaanak pataas at pababa; at
- Hindi kabilang ang kapatid, tiyuhin, pinsan, at biyenan — hindi sila saklaw ng proteksiyong ito.
Ang Eksepsiyon
Hindi ito ginagamit kapag ang testimonya ay talagang kailangan sa isang krimeng ginawa laban mismo sa taong tetestigo — halimbawa, ang batang inabuso ng magulang — o sa krimeng ginawa ng isang magulang laban sa isa. Ang layunin ng proteksiyon ay pagbuklurin ang pamilya, hindi takpan ang pang-aabuso sa loob nito.
Kung ang Saksi ay Bata
May sariling tuntunin para sa mga batang saksi: may mga hakbang na pinapayagan tulad ng pagtestigo sa isang paraang hindi nakakatakot, ang pagkakaroon ng suporta mula sa social worker, at ang paglilimita sa uri ng tanong. Kung ang anak mo ay ipinatawag, sabihin agad sa abogado ang edad at kalagayan niya upang mahiling ang tamang proteksiyon.
Praktikal na Payo
- Huwag balewalain ang subpoena — humarap at ipahayag ang proteksiyon nang wasto;
- Ipaliwanag sa bata ang mangyayari sa paraang naaayon sa edad niya;
- Humingi ng tulong sa social worker o sa tanggapang may programa para sa mga batang saksi;
- Kung ang bata ang biktima, alamin na may karapatan siyang magsalita at may proteksiyong nakalaan sa kanya.
Frequently Asked Questions
Puwede bang tumanggi ang anak na tumestigo laban sa magulang? Oo, sa pangkalahatan. Walang taong mapipilit na tumestigo laban sa kanyang direktang kaanak sa linyang pataas o pababa.
Saklaw ba nito ang pagtestigo laban sa kapatid? Hindi. Ang proteksiyon ay para sa direktang kaanak, hindi sa mga kapatid o iba pang kamag-anak.
Paano kung ang bata ang inabuso ng magulang? May eksepsiyon dito. Kapag ang testimonya ay talagang kailangan sa krimen laban sa kanya, hindi ginagamit ang proteksiyon.
May espesyal bang tuntunin sa batang saksi? Oo. May mga hakbang para maging ligtas at hindi nakakatakot ang pagtestigo ng bata sa korte.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may kaanak na ipinapatawag na tumestigo sa isang kasong pampamilya, matutulungan ka naming ipahayag ang tamang proteksiyon. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.