Karaniwang puwede kang magtayo ng sariling negosyo habang empleyado, dahil walang batas na nagbabawal nito. Ang panganib ay nasa conflict of interest: kung ang negosyo mo ay kakumpitensya ng employer, kung kinukuha mo ang kliyente o supplier nila, o kung ginagamit mo ang oras, kagamitan, at impormasyon ng kompanya. Suriin ang kontrata at ang employee handbook bago magsimula.
Maraming empleyado ang may sideline na online shop, sakahan, o serbisyo. Karaniwang walang problema ito — hanggang sa may nadadamay na interes ng employer.
Ang Karaniwang Ligtas na Sitwasyon
- Ang negosyo ay walang kaugnayan sa negosyo ng employer;
- Ginagawa mo ito sa sarili mong oras at gamit;
- Hindi mo ginagamit ang pangalan o kliyente ng kompanya; at
- Hindi naaapektuhan ang performance at attendance mo.
Ang Mga Linyang Hindi Dapat Tawirin
Ang pinakamalaking panganib ay ang conflict of interest: kakumpitensya ang negosyo mo, nagsu-supply ka sa sariling employer, o kinukuha mo ang kliyente nila. Malubha rin ang paggamit ng kompidensiyal na impormasyon tulad ng price list, client list, o formula — puwede itong maging basehan ng pagtanggal at ng hiwalay na kaso.
Ang Papel ng Disclosure
Maraming kompanya ang may conflict of interest policy na humihingi ng taunang pagsisiwalat. Ang tapat na disclosure ay ang pinakamalakas na proteksiyon mo, dahil inaalis nito ang argumentong nagtago ka o nandaya.
Praktikal na Payo
- Basahin ang code of conduct at ang conflict of interest policy;
- Isumite ang disclosure nang nakasulat at itago ang kopya;
- Huwag gamitin ang email, laptop, at oras ng kompanya sa negosyo mo; at
- Panatilihing hiwalay ang mga rekord, tindahan, at supplier.
Frequently Asked Questions
Kailangan ko bang ipaalam ang negosyo ko? Kung may conflict of interest policy ang kompanya, mas ligtas ang tapat na disclosure. Ito rin ang pinakamalakas mong depensa kung magkaroon ng isyu.
Puwede ba akong tanggalin dahil may negosyo ako? Puwede kung may conflict of interest, ginamit mo ang impormasyon o gamit ng kompanya, o nilabag mo ang valid na patakaran. Kailangan ng due process.
Puwede ba akong mag-supply sa sarili kong employer? Delikado ito at karaniwang bawal nang walang malinaw na disclosure at approval. Malinaw itong conflict of interest.
Ano ang bawal na gamitin sa negosyo ko? Ang kompidensiyal na impormasyon tulad ng client list, presyo, at proseso, at ang oras at kagamitan ng kompanya.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nagsisimula ka ng negosyo habang empleyado, mahalagang malinaw ang linya bago pa magkaproblema. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.