Sa pangkalahatan, puwede kang mag-sublease maliban kung tahasang ipinagbabawal ito sa kontrata — pero mananatili kang responsable sa may-ari. Kaiba ito sa assignment ng lease, kung saan ganap mong ipinapasa ang kontrata sa iba; ang assignment ay nangangailangan ng pahintulot ng may-ari. Basahin ang kontrata mo muna, dahil karamihan ng modernong kontrata ay may tahasang pagbabawal.
May trabaho ka sa ibang lungsod pero may isang taon pa ang kontrata mo. Puwede mo bang ipaupa sa iba? Ang sagot ay nakasalalay sa dalawang bagay: ang nakasulat sa kontrata mo, at kung sublease ba talaga ang gagawin mo o assignment.
Ang Batayang Panuntunan
Sa ilalim ng Civil Code, ang nangungupahan ay maaaring mag-sublease maliban kung ipinagbabawal ito sa kasunduan. Ngunit ang paglilipat ng buong kontrata sa ibang tao ay nangangailangan ng pahintulot ng may-ari.
- Sublease — may bagong kasunduan ka sa isang ikatlong tao; nananatili kang nangungupahan sa may-ari at responsable ka pa rin;
- Assignment — ipinapasa mo ang buong kontrata; ang bagong tao ang nagiging nangungupahan; kailangan ang pahintulot ng may-ari; at
- Tahasang pagbabawal — kung nakasulat sa kontrata na bawal, ang paglabag ay maaaring maging batayan ng pagpapaalis sa iyo.
Ang Pananagutan Mo Kapag Nag-sublease
- Ikaw pa rin ang nagbabayad sa may-ari — kahit hindi ka bayaran ng sublessee;
- Ikaw ang mananagot sa pinsalang gawa ng sublessee;
- Hindi maaaring gamitin ng sublessee ang yunit sa paraang labag sa iyong sariling kontrata; at
- Kapag natapos ang iyong kontrata, natatapos din ang sublease.
Ang Ligtas na Paraan
- Basahin ang kontrata mo at hanapin ang sugnay tungkol sa sublease at assignment;
- Kung bawal o hindi malinaw, humingi ng nakasulat na pahintulot ng may-ari;
- Gumawa ng sariling nakasulat na kasunduan sa sublessee — kasama ang deposito at ang tagal na hindi lalagpas sa termino mo; at
- Ipaalam sa administrasyon ng gusali o sa asosasyon kung kailangan.
Praktikal na Payo
- Huwag mag-sublease nang lihim — ito ang pinakamabilis na paraan para mapaalis;
- Kung may nakasulat na pahintulot, ilakip ito sa kasunduan sa sublessee;
- Kung ikaw ang may-ari at may nag-sublease nang walang paalam, magpadala ng nakasulat na paunawa bago kumilos; at
- Iwasan ang short-term rental sa condo nang hindi tinitingnan ang house rules at ang lokal na ordinansa.
Ang Dapat Nakasulat sa Kasunduan sa Sublessee
Kapag ikaw ang magpapa-sublease, ikaw ang nasa gitna. Nananagot ka sa may-ari at ikaw rin ang haharap sa sublessee, kaya dapat mas maingat ang kasunduan mo kaysa sa ordinaryong kontrata.
- Ang tagal, na hindi lalagpas sa natitira sa sarili mong kontrata;
- Ang halaga ng upa, ang petsa ng bayad, at ang paraan ng pagbabayad;
- Ang deposito at kung paano ito ibabalik;
- Ang pahayag na sublease ito at na sumasang-ayon siyang sumunod sa iyong pangunahing kontrata at sa house rules;
- Ang kalakip na kopya ng pahintulot ng may-ari, kung meron; at
- Ang epekto ng pagwawakas ng pangunahing kontrata sa sublease.
Ang huling punto ang pinakamahalagang linawin sa sublessee bago siya lumipat. Kung matatapos o mawawakasan ang sarili mong kontrata, matatapos din ang kanya — at mas mabuting alam niya ito mula sa iyo ngayon kaysa malaman niya ito sa administrasyon sa hinaharap.
Frequently Asked Questions
Kailangan ba ng pahintulot ng may-ari para mag-sublease? Sa pangkalahatan, hindi, maliban kung ipinagbabawal ito sa kontrata. Pero ang paglilipat ng buong kontrata sa iba ay nangangailangan ng pahintulot ng may-ari.
Puwede ba akong paalisin dahil nag-sublease ako? Kung tahasang ipinagbabawal ito sa kontrata, oo, maaari itong maging batayan ng pagwawakas at pagpapaalis. Kaya mahalagang basahin muna ang kasunduan.
Sino ang sisingilin ng may-ari kung hindi nagbayad ang sublessee? Ikaw, bilang orihinal na nangungupahan. Nananatili kang responsable sa may-ari anuman ang mangyari sa kasunduan mo sa sublessee.
Puwede bang mas mahaba ang sublease kaysa sa kontrata ko? Hindi. Hindi ka makakapagbigay ng karapatang hindi mo naman hawak. Natatapos ang sublease kapag natapos ang sarili mong kontrata sa may-ari.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nagbabalak kang mag-sublease o may nakitang sublessee sa yunit mo, matutulungan ka naming ayusin ito nang tama. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.