May malinaw na linya ang batas. Hindi maaaring ikompromiso ang civil status ng isang tao, ang bisa ng kasal o ng legal separation, ang mga batayan ng legal separation, ang sustento sa hinaharap, ang hurisdiksiyon ng korte, at ang legitime sa hinaharap. Kaya walang kasunduang makakatapos sa isang kasal — kailangan pa rin ng korte. Pero maaaring pagkasunduan ang maraming praktikal na bagay: ang halaga at paraan ng sustento sa kasalukuyan, ang iskedyul ng custody at visitation, at ang paghahati ng ari-arian — at mas mabuti pa nga kung ipapa-apruba ito sa korte.
Halos lahat ng kliyente ay nagtatanong nito, at may magandang balita: hindi lahat ay kailangang ipaglaban sa korte. Ang mahalaga ay malaman kung alin ang puwede at alin ang hindi.
Ang Hindi Maaaring Ikompromiso
- Ang civil status ng isang tao;
- Ang bisa ng kasal o ng legal separation;
- Ang mga batayan ng legal separation;
- Ang sustento sa hinaharap;
- Ang hurisdiksiyon ng korte; at
- Ang legitime sa hinaharap ng mga tagapagmana.
Ito ang dahilan kung bakit walang bisang tapusin ang kasal ang notaryadong 'kasunduan sa hiwalayan', at kung bakit walang bisa ang waiver ng sustento sa hinaharap.
Ang Maaaring Pagkasunduan
Answer-first: ang praktikal na bahagi ng buhay pagkatapos.
- Ang halaga at paraan ng sustento sa kasalukuyan — magkano, kailan, at paano ipapadala;
- Ang iskedyul ng custody at visitation, kasama ang bakasyon at pista;
- Ang paghahati ng ari-arian at ang paraan nito;
- Ang gastusin sa pag-aaral at ang paraan ng pagbabayad; at
- Ang paggamit ng tahanan at ang paglipat ng gamit.
Mahalagang paalala: ang kasunduan ay mas malakas kapag inaprubahan ng korte. Ang inaprubahang kasunduan ay nagiging bahagi ng utos at maaari nang ipatupad; ang notaryadong kasunduan lang ay kontrata na kailangan pang idemanda kapag nilabag.
Ang Mediation
- May proseso ng pag-aayos sa loob mismo ng sistema ng korte para sa mga usaping puwedeng pagkasunduan;
- Sa mga usaping pambata, malaki ang papel ng social worker sa pagbuo ng kaayusang makakabuti sa bata;
- Sa barangay, may mga usaping saklaw ng kanilang proseso ng pagkakasundo — pero hindi lahat, lalo na ang mga kasong may kinalaman sa karahasan; at
- Sa mga kaso ng karahasan, mag-ingat sa mediation — hindi ito angkop kapag hindi pantay ang lakas ng dalawang panig at may panganib sa kaligtasan.
Praktikal na Payo
- Gawing tiyak ang kasunduan: petsa, halaga, oras, at lugar — ang malabong kasunduan ay bagong away;
- Ipa-apruba ito sa korte kung may nakabinbing kaso;
- Huwag ipalit ang custody o ang visitation sa pera — magkahiwalay ito at nakikita ito ng korte;
- Kung may karahasan, unahin ang kaligtasan at ang protection order bago mag-isip ng kasunduan.
Frequently Asked Questions
May bisa ba ang notaryadong kasunduan naming maghiwalay? Hindi nito matatapos ang kasal at hindi nito binabago ang civil status ninyo. Maaaring may bisa ang praktikal na bahagi nito bilang kasunduan, pero hindi ang bahaging tumatapos sa kasal.
Puwede bang i-waive ang sustento sa kasunduan? Hindi. Ang sustento sa hinaharap ay hindi maaaring ikompromiso o talikuran. Ang mapag-uusapan lang ay ang halaga at ang paraan ng pagbibigay sa kasalukuyan.
Mas malakas ba ang kasunduang inaprubahan ng korte? Oo. Kapag inaprubahan, nagiging bahagi ito ng utos at maaari nang ipatupad. Ang notaryadong kasunduan lang ay kailangan pang idemanda bilang kontrata kapag nilabag.
Angkop ba ang mediation kung may karahasan? Mag-ingat. Hindi ito angkop kapag hindi pantay ang lakas ng dalawang panig at may panganib sa kaligtasan. Unahin ang protection order at ang kaligtasan bago mag-isip ng pag-aayos.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may pagkakataon kayong magkasundo, matutulungan ka naming gawin itong malinaw at maipapatupad sa halip na maging bagong pinagmumulan ng away. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.