Puwede. May proseso sa batas kung saan ang isang botante ay puwedeng kuwestiyunin sa mismong presinto ng isang watcher o ng ibang botante. Ang karaniwang batayan ay hindi ka ang taong nakalista, hindi ka kuwalipikado, o tumanggap ka o umaasang tumanggap ng pera kapalit ng boto. Hindi ito nangangahulugang tapos na — may pagkakataon kang sumagot sa ilalim ng panunumpa, at ang electoral board ang magdedesisyon. Kung pinayagan kang bumoto, itinatala ang pagkuwestiyon sa minutes.
Nakapila ka na, tapos may isang taong nagsabi sa board na huwag kang payagang bumoto. Nakakahiya at nakakagalit, pero may sinusunod na proseso ito — at may karapatan kang lumaban sa mismong lugar.
Sino ang Puwedeng Kumuwestiyon
- Ang mga watcher ng kandidato o ng partido;
- Ang ibang rehistradong botante sa parehong presinto;
- Ang miyembro ng electoral board kung may sariling batayan; at
- Hindi puwedeng basta-basta — dapat may isasaad na dahilan at ito ay itinatala.
Ang mga Karaniwang Batayan
- Pagpapanggap — sinasabing hindi ikaw ang taong nakalista;
- Hindi kuwalipikado — halimbawa, hindi residente ng lugar o may hatol na nagbabawal;
- Vote buying — sinasabing tumanggap ka o umaasang tumanggap ng pera o bagay;
- Nakaboto na sa ibang presinto sa parehong araw; at
- Naitalang deactivation na hindi pa naaayos.
Paano Ka Sasagot
Mahinahon at may dokumento — ito ang panalo dito.
- Ipakita ang valid ID at ang voter's certification kung mayroon ka;
- Handang manumpa na ikaw nga ang nakalista at kuwalipikado ka;
- Hilingin na itala sa minutes ang pagkuwestiyon at ang sagot mo;
- Humingi ng pangalan ng kumuwestiyon — may pananagutan ang maling pagkuwestiyon na ginawa para makaabala; at
- Kung hindi ka pinayagan, itala ang pangyayari at maghain ng reklamo sa COMELEC.
Praktikal na Payo
- Magdala lagi ng valid ID kahit hindi ito laging hinihingi;
- Huwag magalit at huwag umalis — ang pag-alis ay pagsuko ng boto mo;
- Humingi ng saksi mula sa mga kapwa botante sa pila;
- Kung paulit-ulit itong nangyayari sa inyong lugar, iulat ito sa COMELEC bilang pattern.
Frequently Asked Questions
Puwede ba akong pigilan ng watcher na bumoto? Hindi siya ang nagpapasya. Puwede siyang kumuwestiyon, pero ang electoral board ang magdedesisyon at may pagkakataon kang sumagot sa ilalim ng panunumpa.
Ano ang gagawin kung kinuwestiyon ako? Manatiling mahinahon, ipakita ang ID mo, handang manumpa, at hilingin na itala sa minutes ang pagkuwestiyon at ang sagot mo.
May parusa ba ang maling pagkuwestiyon? May pananagutan ang paggamit ng proseso para lang makaabala o makatakot sa mga botante. Kunin ang pangalan ng kumuwestiyon at iulat ito sa COMELEC.
Paano kung hindi pa rin ako pinayagang bumoto? Itala ang pangyayari, kunin ang pangalan ng mga naroon, at maghain ng reklamo sa COMELEC. Huwag umalis nang walang naitalang tutol.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung pinigilan kang bumoto sa presinto, matutulungan ka naming ihanda ang reklamo sa COMELEC. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.