Hindi. Ipinagbabawal ng batas ang kasunduang awtomatikong mapupunta sa nagpautang ang nakasanlang ari-arian kapag hindi nakabayad ang may utang. Walang bisa ang ganitong sugnay kahit pinirmahan mo pa. Ang tanging legal na daan ng nagpautang ay ang foreclosure — ang pagpapabenta ng ari-arian — at ang sobra sa mapagbibilhan ay dapat ibalik sa may utang.
“Kapag hindi ka nakabayad sa loob ng anim na buwan, akin na ang lupa.” Nakasulat ito sa maraming pribadong kasunduan sa Pilipinas. Ang katotohanan: walang bisa ito.
Bakit Ipinagbabawal
Ang dahilan ay proteksyon. Ang halaga ng lupa ay madalas na mas malaki nang husto kaysa sa utang, kaya ang awtomatikong pag-angkin ay nagreresulta sa hindi patas na pakinabang. Iginigiit ng batas na dumaan sa pagbebenta ang ari-arian, para malaman ang tunay na halaga at maibalik ang sobra sa may utang.
- Walang bisa ang sugnay na awtomatikong nag-aangkin;
- Nananatiling balido ang utang at ang sanla — ang sugnay lang ang tinatanggal;
- Kailangang dumaan sa foreclosure; at
- Ang sobra sa napagbentahan ay sa may utang.
Ang Mga Pagkukunwaring Ginagamit
Dahil bawal ang tuwirang sugnay, iba ang anyo ng ginagamit sa praktika. Mag-ingat sa mga ito:
- Blangkong deed of sale na pinapapirma sabay ng pautang;
- Pacto de retro na sanla naman talaga ang layunin;
- Special power of attorney na nagpapahintulot sa nagpautang na magbenta sa sarili niya; at
- Dacion en pago na pinipirmahan nang maaga bago pa magkaproblema.
Ang Legal na Paraan
- Gumawa ng malinaw na loan agreement at hiwalay na real estate mortgage;
- Ipa-notaryo at ipa-annotate ang mortgage sa titulo;
- Kung hindi makabayad, dumaan sa foreclosure ayon sa itinatakda; at
- Kung nais ng may utang na ibigay ang ari-arian bilang bayad, maaaring gawin ang dacion en pago — pero sa oras na iyon, boluntaryo, at may tamang tasa ng halaga.
Praktikal na Payo
- Huwag kailanman pumirma ng blangkong dokumento;
- Huwag ibigay ang owner’s duplicate nang walang malinaw na kasunduan;
- Kung may pinapapirma nang ganito, ito na mismo ang senyales na dapat kang umatras; at
- Kung napirmahan mo na, ipunin ang ebidensya at kumonsulta agad.
Frequently Asked Questions
Balido pa ba ang utang kung walang bisa ang sugnay? Oo. Nananatiling balido ang utang at ang sanla. Ang tinatanggal lamang ay ang sugnay na awtomatikong nag-aangkin ng ari-arian.
Puwede bang ibigay ko ang lupa bilang bayad? Puwede sa pamamagitan ng dacion en pago, pero dapat itong boluntaryo at ginawa sa panahong may aktwal nang utang, hindi pinipirmahan nang maaga bilang kondisyon ng pautang.
Bakit ipinapapirma sa akin ng blangkong deed of sale? Karaniwan itong paraan para lampasan ang pagbabawal. Delikado ito dahil maaaring punan ito ng kahit anong petsa at presyo. Huwag pumirma ng blangkong dokumento.
Ano ang gagawin kung kinuha na ng nagpautang ang lupa ko? Kumonsulta agad. May mga aksyon para mabawi ang ari-arian o ipawalang-bisa ang dokumento, at mahalaga ang ebidensya ng tunay na kasunduan at ng halaga ng lupa.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may pinapapirma sa iyong kasunduang mapupunta agad ang lupa sa nagpautang, huwag munang lumagda. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.