Puwede, pero hanggang sa free portion lang kung may compulsory heirs ka. Kung wala kang anak, magulang, o asawa, ang buong estate mo ay malaya mong maipapamana sa kaibigan, sa simbahan, o sa isang samahan. May ilang tao namang tahasang ipinagbabawal ng batas na pamanahan, gaya ng pari na nagbigay ng huling sakramento sa iyo at ng notaryo o testigo sa iyong will.
Hindi lahat ay may pamilyang mamamana. May mga kliyente kaming nag-iisa, may mga gustong tumulong sa paaralan o ospital, at may mga gustong bigyan ang matagal nang kasambahay o kaibigan. Lahat ito ay legal — basta gawin sa tamang paraan at sa loob ng tamang hangganan.
Una: May Compulsory Heirs Ka Ba?
Ito ang tanong na tumutukoy sa lahat. Ang compulsory heirs mo ay ang iyong mga anak at apo, ang iyong mga magulang kapag walang anak, ang iyong asawa, at ang iyong mga anak sa labas.
- Kung mayroon ka — ang free portion lang ang maibibigay mo sa labas ng pamilya;
- Kung wala ka — buong estate ang malayang maipapamana;
- Kung hindi ka gagawa ng will — sa mga kamag-anak hanggang ikalimang antas mapupunta ang lahat, at kung wala, sa Estado; at
- Ang tanging paraan para makarating ito sa iyong pinili ay ang isang valid na huling habilin.
Mga Bawal Pamanahan
May ilang tao na tahasang hindi puwedeng tumanggap sa iyong will dahil sa panganib ng impluwensya:
- Ang pari o ministro na nag-alaga sa iyo sa huling sakit mo, at ang kanyang kongregasyon;
- Ang doktor, nars, o tagapag-alaga na tumingin sa iyo sa huling sakit, sa ilang sitwasyon;
- Ang notaryo at ang mga testigo sa iyong will, at ang kanilang malalapit na kamag-anak; at
- Ang taong hinatulan ng ilang uri ng krimen laban sa iyo o sa iyong pamilya.
Puwede ring pawalang-bisa ang isang disposisyon kung napatunayang bunga ito ng undue influence, panloloko, o pananakot.
Paano Ito Isulat
Ang regalo ng pera o personal na ari-arian ay tinatawag na legacy; ang regalo ng real property ay devise. Isulat nang tiyak: pangalan ng tumatanggap, buong paglalarawan ng ari-arian o halaga, at kung ano ang mangyayari kung mauna siyang mamatay sa iyo. Kung samahan ang bibigyan, ilagay ang eksaktong rehistradong pangalan nito.
Tandaan din ang buwis: ang natatanggap mula sa isang estate ay dumadaan sa estate tax bago mailipat. May mga espesyal na tuntunin para sa donasyon o pamana sa ilang akreditadong institusyon, kaya kumonsulta bago mo tapusin ang plano.
Ang Praktikal na Bahagi na Nakakalimutan
Isang bagay ang magsulat ng habilin; ibang bagay ang matupad ito. Kung ang bibigyan mo ay hindi kabilang sa iyong pamilya, malamang hindi siya ang mag-aasikaso ng probate — kadalasan ang pamilya mo ang may hawak ng dokumento at ng ari-arian. Kaya mahalaga ang dalawang praktikal na hakbang.
Una, magtalaga ng executor na hiwalay sa mga taong maaaring tumutol, at ilagay ang kanyang pangalan at contact sa will. Ikalawa, ipaalam sa bibigyan na may naiwan ka para sa kanya at sabihin kung nasaan ang orihinal na dokumento. Maraming will ang hindi naipapatupad hindi dahil hindi ito valid, kundi dahil walang nakakaalam na mayroon ito. Kung samahan ang bibigyan, isulat ang kanilang rehistradong pangalan at ang kanilang address para hindi sila mapagkamalan sa ibang organisasyon.
Praktikal na Payo
- Kung may pamilya ka, ipaalam ang plano habang buhay ka — mas kaunti ang pagkuwestiyon sa probate;
- Pumili ng testigo at notaryo na walang kinalaman sa mga bibigyan mo;
- Maglagay ng alternatibong tumatanggap sakaling mauna siyang mamatay o tumanggi;
- Kung samahan ang bibigyan, tanungin muna sila kung tatanggapin nila ito at kung anong dokumento ang kailangan nila.
Frequently Asked Questions
Puwede bang ipamana ang bahay sa kasambahay namin? Puwede, mula sa free portion kung may compulsory heirs ka. Isulat ito sa isang valid na will at tiyaking hindi siya kabilang sa mga taong ipinagbabawal na tumanggap.
Kailangan ba ng abogado para dito? Hindi ito iniaatas ng batas, pero ang mga ganitong will ang pinakamadalas kuwestiyunin ng pamilya. Ang tulong ng abogado ang pinakamurang insurance laban sa pagbuwag nito.
May buwis ba ang matatanggap ng aking kaibigan? Ang estate ang nagbabayad ng estate tax bago mailipat ang ari-arian. Depende sa uri ng ari-arian, may karagdagan pang bayarin sa paglilipat ng titulo.
Puwede bang ipamana sa alagang hayop? Hindi. Hindi maaaring maging tagapagmana ang hayop. Ang ginagawa ay bigyan ang isang taong pinagkakatiwalaan mo na may kondisyong alagaan ang hayop, o isang akreditadong samahan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung gusto mong may maiwan sa isang kaibigan o samahan, matutulungan ka naming isulat ang habilin nang matibay at hindi madaling kuwestiyunin. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.