Hindi. Ang disiplina sa paaralan ay dapat may proseso: nakasulat na abiso ng partikular na paratang, pagkakataong sumagot, kaalaman sa ebidensya laban sa estudyante, pagkakataong magharap ng sariling ebidensya, at desisyong nakabatay sa sinuri. Ang expulsion sa basic education ay karaniwang nangangailangan pa ng pag-apruba ng DepEd. Kung nilaktawan ang mga ito, may batayan kang iapela sa paaralan, sa division office ng DepEd, o sa CHED.
Isang tawag lang at sinabing hindi na tatanggapin ang anak mo. Walang liham, walang pagdinig. Bago mag-empake, alamin ang proseso na dapat sinusunod.
Ang mga Elemento ng Patas na Proseso
Sa disiplina ng estudyante, ang mga sumusunod ang karaniwang hinahanap:
- Nakasulat na abiso — tumutukoy sa partikular na paratang, hindi malabong paglabag;
- Pagkakataong sumagot — sa loob ng makatwirang panahon, nakasulat man o sa pagdinig;
- Kaalaman sa ebidensya — ano ang basehan ng paratang at sino ang nagsabi;
- Pagkakataong magharap ng sariling ebidensya — kasama ang testigo; at
- Desisyong nakabatay sa sinuri — nakasulat, may dahilan.
Hindi ito kasinghigpit ng paglilitis sa korte, pero hindi rin ito basta pasya ng isang tao sa telepono.
Ang Iba't Ibang Antas ng Parusa
- Reprimand o babala — pinakamagaan;
- Suspensyon — may itinakdang panahon at may tuntunin sa gawaing dapat pa ring maabot ng estudyante;
- Non-readmission — hindi na tatanggapin sa susunod na panahon; at
- Expulsion — ang pinakamabigat. Sa basic education, karaniwang kailangan pa ng pag-apruba ng DepEd bago ito maging pinal.
Mahalaga ang pagkakaiba, dahil magkakaiba rin ang antas ng proseso at ang epekto sa rekord ng bata.
Ang Gagawin Mo
- Humingi ng nakasulat na desisyon at ng kopya ng student handbook na naglalaman ng patakaran;
- Sumulat na tutol ka — ilarawan kung anong bahagi ng proseso ang nilaktawan;
- Hilingin ang pormal na pagdinig — kahit huli na, madalas na ibinibigay ito kapag hiningi nang maayos;
- Iapela — sa loob ng paaralan, at kung kailangan, sa division office ng DepEd o sa CHED regional office; at
- Itala ang epekto — ang nawalang panahon ng pag-aaral at ang epekto sa bata ay bahagi ng dapat isaalang-alang.
Kung May Kasamang Paratang na Kriminal
Hiwalay ang usaping pang-eskuwela at ang usaping kriminal. Ang parusa ng paaralan ay hindi hatol ng korte at hindi rin ito nagpapawalang-bisa sa anumang kaso. Kung may kasamang seryosong paratang, huwag magbigay ng mahabang salaysay ang bata nang walang gabay ng magulang at, kung kinakailangan, ng abogado.
Praktikal na Payo
- Kunin agad ang kopya ng handbook at ng regulasyon na sinasandigan nila;
- Huwag pumirma ng “voluntary withdrawal” kung ang totoo ay pinapaalis kayo — nawawala nito ang karapatan mong umapela;
- Panatilihing magalang at nakasulat ang lahat; at
- Isaalang-alang ang kapakanan ng bata — minsan ang paglipat na may malinis na rekord ay mas mabuti kaysa sa mahabang laban.
Frequently Asked Questions
Puwede bang suspindihin ang anak ko nang walang abiso? Hindi dapat. Kailangan ng nakasulat na abiso ng partikular na paratang, pagkakataong sumagot, kaalaman sa ebidensya, at desisyong may dahilan.
May pagkakaiba ba ang expulsion at non-readmission? Oo. Ang non-readmission ay hindi pagtanggap sa susunod na panahon, habang ang expulsion ang pinakamabigat at sa basic education ay karaniwang nangangailangan pa ng pag-apruba ng DepEd.
Saan ako aapela? Sa loob muna ng paaralan ayon sa handbook, tapos sa Schools Division Office ng DepEd para sa basic education o sa CHED regional office para sa kolehiyo.
Dapat ba akong pumirma ng voluntary withdrawal? Huwag kung ang totoo ay pinapaalis kayo. Ang pagpirma nito ay puwedeng ituring na kusang pag-alis at mawawala ang karapatan mong umapela.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung pinarusahan ang anak mo nang walang tamang proseso, matutulungan ka naming ihanda ang pagtutol at ang apela. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.