Nakadepende sa uri ng away. Ang mga praktikal na usapin — gastos sa bahay, sustento, at ayos sa mga anak — ay puwedeng pag-usapan sa barangay at maisulat bilang kasunduan. Ang hindi puwede ay ang bisa ng kasal: walang kasunduan sa barangay ang makakapaghiwalay sa inyo sa mata ng batas. At kung may karahasan, hindi ito dapat ipa-areglo — ang tamang daan ay ang VAW desk at ang paghingi ng protection order.
Karaniwan ang eksena: nagsumbong ang isa, tinawag ang dalawa, at inayos ng punong barangay ang usapan hanggang sa mag-sorry ang dalawa. Minsan ito ang tama. Minsan, delikado ito.
Ang Puwedeng Pag-usapan
- Sustento ng mga anak — halaga at iskedyul;
- Gastos sa bahay at kung sino ang magbabayad ng ano;
- Ayos sa pagbisita at sa pag-aalaga ng mga anak;
- Paghahati ng gamit na hindi nangangailangan ng utos ng korte; at
- Pagtigil ng partikular na pag-uugaling pinagmumulan ng away.
Ang Hindi Puwede
Ang bisa ng kasal. Walang kasunduang gagawin sa barangay ang makakapaghiwalay sa inyo sa mata ng batas, at walang “papel ng hiwalayan” sa barangay na may ganitong epekto. Sa Pilipinas, walang divorce, at ang nullity at annulment ay dumadaan sa korte na may pakikilahok ng piskal. Kung may nagsasabi sa iyong may dokumento sa barangay na magpapahiwalay sa inyo, mali sila.
Ang Mahalagang Eksepsiyon
Kung may karahasan — pananakit, pananakot, o pang-aabusong sikolohikal o pinansiyal — hindi ito bagay na ipinapadaan sa mediation o conciliation. Ang tamang daan ay ang VAW desk, ang paghingi ng Barangay Protection Order, at ang pagsasampa kung nais mo. Kung may nagsasabing “pag-usapan niyo na lang para sa mga bata,” may karapatan kang tumanggi at hilingin na maitala ang pagtanggi mo.
Ang Bigat ng Kasunduang Napirmahan
Mag-ingat sa laman ng anumang pipirmahan mo. Ang kasunduang tungkol sa sustento at sa mga anak ay puwedeng suriin muli ng korte kung ang kapakanan ng bata ang nakataya. Pero ang kasunduang tungkol sa pera at ari-arian sa pagitan ninyong dalawa ay puwedeng magkaroon ng bisa. Kaya huwag kang pumirma sa isang gabi ng emosyon — sabihing gusto mong pag-isipan, at balikan ito sa ibang araw.
Ang Halaga ng Naitala
Kahit hindi kayo magkasundo, may halaga ang pagdulog. Ang blotter at ang tala ng pagdinig ay nagiging bahagi ng kasaysayan ng relasyon ninyo, at may bigat ito kung may susunod na proseso — sa paghingi ng proteksiyon, sa usapin ng custody, at sa iba pa. Kaya kahit hindi ka umaasang matatapos ito sa barangay, ang pagpapatala ay hindi sayang.
Praktikal na Payo
- Isulat ang timeline ng mga insidente habang sariwa;
- Huwag pumirma ng anumang hindi mo binasa nang buo;
- Kung may karahasan, huwag mag-areglo — humingi ng proteksiyon; at
- Kung may anak kayo, unahin ang kaayusan ng sustento at ng iskedyul.
Frequently Asked Questions
Puwede bang magpahiwalay ang barangay? Hindi. Walang kasunduan sa barangay ang makakapaghiwalay sa inyo sa mata ng batas. Ang nullity at annulment ay dumadaan sa korte.
Ano ang puwedeng pag-usapan sa barangay? Ang mga praktikal na usapin tulad ng sustento, gastos sa bahay, at ayos sa mga anak. Maisusulat ito bilang kasunduan.
Puwede bang pag-areglohin ang pananakit ng asawa? Hindi. Ang karahasan sa tahanan ay hindi dapat ipa-areglo. Dumulog sa VAW desk at humingi ng Barangay Protection Order.
May bisa ba ang kasunduang pipirmahan namin? Ang tungkol sa pera at ari-arian sa pagitan ninyo ay puwedeng magkaroon ng bisa. Ang tungkol sa mga anak ay puwedeng suriin muli ng korte.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nasa mahirap na yugto ang pagsasama ninyo, mahalagang alam mo kung ano ang may bisa at ano ang wala. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.