Oo. Ang dual citizen na nagbalik ng pagkamamamayan sa ilalim ng RA 9225 ay bumibili bilang Pilipino — walang limitasyon sa laki at walang restriksiyong para sa dayuhan. Iba ito sa dating Pilipinong hindi nag-reacquire: siya ay maaaring bumili ng lupa ngunit may itinakdang limitasyon sa laki sa ilalim ng mga espesyal na batas. Kaya kung malaki ang balak ninyong bilhin o may plano kayong magretiro rito, ang dual citizenship ang mas simpleng landas.
Isa ito sa mga pinakakonkretong dahilan kung bakit nag-a-apply ng dual citizenship ang mga dating Pilipino: gusto nilang bumalik at magkaroon ng sariling bahay at lupa nang walang pasakit sa papeles.
Ang Batayang Panuntunan
Ang Saligang Batas ay naglilimita ng pagmamay-ari ng lupa sa mga Pilipinong mamamayan at sa mga korporasyong may sapat na Pilipinong pagmamay-ari. Kaya ang tanong ay hindi kung ano ang pasaporte mo — kundi kung Pilipino ka ba sa mata ng batas.
- Dual citizen sa ilalim ng RA 9225 — Pilipino, kaya walang limitasyon sa laki;
- Dating Pilipinong hindi nag-reacquire — may pinapayagang bumili sa ilalim ng mga espesyal na batas, ngunit may itinakdang limitasyon sa laki para sa residensiyal at para sa gamit-negosyo;
- Dayuhang walang ugat na Pilipino — hindi maaaring magmay-ari ng lupa, maliban sa pamamagitan ng pagmamana ayon sa batas;
- Condominium unit — may sariling panuntunan at may limitasyon sa banyagang pagmamay-ari ng buong proyekto.
Ang Dokumentong Hihingin sa Iyo
- Identification Certificate at ang Order of Approval mula sa dual citizenship mo;
- Philippine passport — mas mainam kaysa banyagang pasaporte sa mga transaksiyon dito;
- Tax Identification Number, dahil kakailanganin ito sa BIR;
- Ang mga karaniwang dokumento ng benta: titulo, tax declaration, at tax clearance.
Kung Nasa Ibang Bansa Ka Habang Bumibili
Puwede kang bumili sa pamamagitan ng kinatawang may special power of attorney na consularized o apostilled. Tiyaking nakasaad ang tiyak na awtoridad: bumili ng partikular na ari-arian, pumirma ng deed of sale, magbayad ng buwis, at magproseso ng titulo. Kung kasal ka, isaalang-alang kung anong sistema ng ari-arian ang saklaw ng kasal ninyo — ito ang nagtatakda kung kanino mapupunta ang ari-arian.
Ang Karaniwang Pagkakamali
- Bumili sa pangalan ng kamag-anak "muna" — ito ay mapanganib at may sariling legal na problema;
- Nagdeposito bago ipasuri ang titulo;
- Hindi tiningnan kung may kaso o lien ang ari-arian;
- Umasa sa photocopy ng titulo sa halip na certified true copy;
- Hindi isinama ang pahintulot ng asawa kung kailangan.
Praktikal na Payo
- Kumuha ng certified true copy ng titulo bago pa magdeposito;
- Ayusin muna ang dual citizenship bago ang malaking pagbili;
- Gamitin ang Philippine passport sa lahat ng transaksiyon dito;
- Ipasuri ang deed of sale bago pirmahan ng kinatawan mo.
Frequently Asked Questions
May limitasyon ba sa laki ng lupang mabibili ko bilang dual citizen? Wala, dahil bumibili ka bilang Pilipino. Ang limitasyon sa laki ay para sa mga dating Pilipinong hindi nag-reacquire ng pagkamamamayan.
Puwede bang bumili ang dayuhan kong asawa kasama ko? Hindi maaaring magmay-ari ng lupa ang dayuhan maliban sa pamamagitan ng pagmamana. Sa condominium, may sariling panuntunan na maaaring pumayag depende sa proyekto.
Kailangan ko bang umuwi para bumili? Hindi. Puwede sa pamamagitan ng kinatawang may special power of attorney na consularized o apostilled at may malinaw na saklaw ng awtoridad.
Ano ang ipapakita ko sa Registry of Deeds bilang dual citizen? Karaniwang ang Identification Certificate, ang Order of Approval, at ang Philippine passport, bukod pa sa mga karaniwang dokumento ng transaksiyon.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may balak kayong bumili ng lupa bilang dual citizen o bilang dating Pilipino, matutulungan namin kayong linawin ang tamang landas bago pa gumastos. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.