Ang pirma ay may bisa lamang kung nauunawaan ng pumipirma ang kanyang ginagawa. Kung may dementia ang isang heir at hindi na niya nauunawaan ang kasunduan, ang pirma niya ay maaaring hamunin at ang buong settlement ay mapapawalang-bisa. Ang ligtas na daan ay maghain ng petisyon para sa guardianship sa kanyang ari-arian, at ang guardian ang lalahok sa settlement, karaniwang may pahintulot ng korte. Huwag pipirmahan ng iba ang pangalan niya kahit anong dahilan.
Mahirap itong sitwasyon: buhay ang magulang o kapatid, pero hindi na niya nauunawaan ang mga papel. Ang pagmamadali dito ang madalas na nagpapabagsak ng settlement.
Kakayahang Umunawa ang Susi
Ang isang kasunduan ay nangangailangan ng malayang pagsang-ayon. Kung ang isang tao ay hindi na nakakaunawa sa kalikasan at bunga ng kanyang pinipirmahan, ang kanyang pagsang-ayon ay may depekto. Hindi ito tungkol sa diagnosis lamang kundi sa aktuwal na kakayahan sa panahon ng pagpirma. May mga sakit na may pabago-bagong antas, kaya posibleng may panahong nauunawaan pa niya ang usapan.
Ang Ligtas na Daan
- Kumuha ng medikal na pagsusuri mula sa doktor tungkol sa kanyang kakayahan;
- Kung malinaw na hindi na niya kaya, maghain ng petisyon para sa guardianship sa kanyang ari-arian;
- Ang guardian ang lalahok sa settlement, at para sa mahahalagang desisyon ay karaniwang kailangan ang pahintulot ng korte; at
- Kung may lucid na panahon siya, isagawa ang pagpirma sa harap ng doktor at ng mga saksi, na may nakasulat na obserbasyon.
Ang Panganib ng Shortcut
Ang paggabay sa kamay niya, ang pagpapapirma habang tulala, o ang pagpirma ng iba para sa kanya ay lumilikha ng dalawang problema: mapapawalang-bisa ang settlement, at maaaring may kaakibat na pananagutang kriminal sa pamemeke. Ang bumibili ng ari-arian mula sa inyo ay tatanggi rin kapag nalaman nila ito.
Praktikal na Payo
- Huwag pilitin ang notaryo — ang tumatanggi ay nagpoprotekta sa inyo;
- Kung malaki ang estate, sulit ang gastos sa guardianship kaysa sa kasong sasabog balang-araw;
- Panatilihing hiwalay ang pera ng heir na may sakit at gumawa ng malinaw na accounting; at
- Kung may dalawang kampo sa pamilya, pumili ng guardian na kayang tanggapin ng lahat o hayaang piliin ito ng korte.
Frequently Asked Questions
May bisa ba ang pirma ng may dementia? Depende sa kanyang aktuwal na kakayahang umunawa sa panahon ng pagpirma. Kung wala na ito, mahahamon ang pirma at ang buong kasunduan.
Sino ang puwedeng maging guardian? Karaniwan ay isang malapit na kamag-anak na kayang pangalagaan ang interes niya. Ang korte ang magpapasya, at maaaring humingi ito ng bond.
Puwede bang ako na lang ang pumirma para sa kanya bilang anak? Hindi, maliban kung ikaw ay itinalagang guardian ng korte o may bisang special power of attorney na ginawa noong may kakayahan pa siya.
Ano ang gagawin kung nagawa na ang settlement na may pirma niya? Kumonsulta agad. Puwede pang itama ito bago pa may bumili o bago pa ito hamunin ng ibang heir.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may kaanak kayong may dementia na kasama sa mana, matutulungan ka naming gawin ito nang tama at ligtas para sa kanya. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.