Lehitimo lang ang isang agency kung may buhay na lisensya ito mula sa Department of Migrant Workers (DMW) at may aprubadong job order para sa partikular na trabaho at bansang inaalok sa iyo. Hindi sapat ang magandang opisina o kilalang pangalan — kailangang beripikahin mo ang lisensya sa listahan ng DMW at tiyakin na ang taong kausap mo ay awtorisadong kinatawan ng agency. Kung ang pangako ay trabaho sa abroad pero tourist visa ang ipapadala sa iyo, hindi iyon lehitimong deployment.
Karamihan sa mga biktima ng ilegal na recruitment ay hindi bobo — sila ay nagtiwala. May opisina ang recruiter, may uniporme ang staff, may nakalatag na papeles. Ang problema, ang mga bagay na ito ay hindi patunay ng lisensya. Ang tanging patunay ay ang rekord mismo ng gobyerno.
Ano ang Kailangang Beripikahin
Tatlong bagay ang tinitingnan bago ka magbayad ng kahit isang piso.
- Lisensya ng agency — dapat nakalista ang agency sa listahan ng lisensyadong recruitment agencies ng DMW, at ang status ay valid, hindi suspended, cancelled, o expired;
- Job order — may hiwalay na aprubadong job order para sa partikular na employer, posisyon, at bansa. Puwedeng lisensyado ang agency pero walang awtoridad para sa trabahong inaalok sa iyo; at
- Awtorisadong kinatawan — ang kausap mo ay dapat empleyado ng agency na nasa opisyal na listahan nito, hindi isang "coordinator" o "sub-agent" na nakikipagkita sa labas ng opisina.
Paano Beripikahin nang Hindi Umaasa sa Agency
Huwag mong tanungin ang recruiter kung lisensyado siya — siyempre sasabihin niyang oo. Sa halip, kunin mo ang eksaktong rehistradong pangalan ng agency at ang address nito, at ikumpara ito sa listahan ng DMW o sa regional office ng DMW. Kung ang pangalan sa resibo ay iba sa pangalang nakarehistro, iyon ay babala. Puwede ka ring dumaan sa opisina ng DMW o sa Public Employment Service Office (PESO) ng inyong lokal na pamahalaan para magtanong.
Mga Palatandaan na Hindi Ito Lehitimo
- Nangongolekta ng bayad bago pa man may aprubadong job order o bago mag-medical;
- Walang opisyal na resibo, o ang resibo ay nasa pangalan ng isang indibidwal at hindi ng kumpanya;
- Sinasabing "tourist visa muna, ayusin natin doon" — ito ang klasikong ruta ng ilegal na deployment at ng trafficking;
- Nagmamadali: "ngayong araw lang ang slot", "bilisan mo, may iba nang naghihintay";
- Ayaw magbigay ng kopya ng kontrata bago ka pumirma o bago ka umalis;
- Nagre-recruit sa Facebook o chat group lang, at ayaw magpakita ng pisikal na opisina.
Bakit Mahalaga ang Papeles Kahit Lehitimo Naman
Kahit lisensyado ang agency, ang papeles pa rin ang magliligtas sa iyo kapag may nangyaring mali sa abroad. Sa ilalim ng Migrant Workers Act, ang lokal na agency ay joint and solidarily liable kasama ang foreign employer sa mga claim mo. Ibig sabihin, puwede mong habulin dito sa Pilipinas ang agency kahit nasa ibang bansa ang employer — pero kailangan mong maipakita na sila nga ang nag-deploy sa iyo. Kaya itago mo ang lahat: resibo, kontrata, job order, mga chat, at pangalan ng lahat ng nakausap mo.
Ang Papel ng PESO at ng Lokal na Pamahalaan
Hindi lang ang DMW ang mapaglalapitan mo. Halos bawat lungsod at munisipyo ay may Public Employment Service Office (PESO) na may listahan ng mga lisensyadong agency at ng mga anunsyong dumaan sa kanila. Libre ang pagtatanong doon, at malaking bentahe ito para sa mga nasa probinsiya na hindi basta makapupunta ng Maynila.
May mga lokal na pamahalaan ding nag-aatas ng permit sa pagre-recruit bago payagang mag-hiring sa kanilang teritoryo. Kaya kung may dumating na recruiter sa barangay ninyo at nagpatawag ng orientation sa isang covered court, ganito ang dalawang tanong: may permit ba kayo mula sa munisipyo, at nakalista ba ang agency ninyo sa PESO? Kung hindi nila masagot ang dalawa nang nakasulat, iyon na ang sagot.
- Magtanong sa PESO bago pa lumapit sa agency;
- Hingin ang kopya ng permit ng recruitment activity sa inyong lugar;
- Ipaalam sa barangay kung may kahina-hinalang recruiter na umiikot;
- Kung may nakausap kang kapwa aplikante, palitan kayo ng contact number.
Praktikal na Payo
- Kumuha ng opisyal na resibo sa bawat bayad, kahit maliit, at kunan ito ng litrato;
- Mag-ingat ng hiwalay na kopya ng kontrata — isa sa bahay, isa sa email mo;
- Kunan ng screenshot ang lahat ng usapan sa chat bago ka umalis;
- Sabihin sa isang kamag-anak ang pangalan ng agency, employer, at bansa;
- Kung may duda ka, huminto muna. Mas mura ang mawalan ng slot kaysa mawalan ng ipon.
Frequently Asked Questions
Paano ko malalaman kung suspended ang lisensya ng agency? Nakalista sa DMW ang status ng bawat agency, kabilang ang suspended at cancelled. Puwede ka ring magtanong nang personal sa DMW regional office o sa PESO ng inyong munisipyo.
Lisensyado ang agency pero walang job order sa trabahong inaalok. Okay ba iyon? Hindi. Ang lisensya at ang job order ay magkaibang bagay. Kung walang aprubadong job order para sa employer at posisyong iyon, hindi legal ang deployment kahit lisensyado ang agency.
Puwede bang mag-recruit sa Facebook ang lehitimong agency? Puwedeng mag-anunsyo online ang lisensyadong agency, pero dapat nakalagay ang lisensya nito sa anunsyo at dapat may pisikal na opisina kang mapupuntahan. Kung sa chat lang lahat ng transaksyon, mag-ingat.
Nagbayad na ako sa isang walang lisensyang recruiter. May pag-asa pa ba akong makabawi? Oo. Puwede kang magsampa ng reklamo para sa ilegal na recruitment at humingi ng refund. Malaking tulong ang mga resibo, chat, at pangalan ng mga saksi, kaya huwag mong burahin ang mga ito.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nag-aalinlangan ka sa isang alok ng trabaho sa abroad o nabiktima ka na ng isang recruiter, mas mabuting masuri ang papeles bago pa lumaki ang pinsala. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.