Ang mga Pilipinong nasa ibang bansa — kabilang ang mga OFW, ang mga permanent resident, at ang mga dual citizen na nagbalik ng pagkamamamayan — ay maaaring magparehistro at bumoto sa pambansang halalan: pangulo, pangalawang pangulo, senador, at party-list. Ang pagpaparehistro ay ginagawa sa Philippine Embassy, Consulate, o sa mga itinalagang lugar ng pagpaparehistro. May takdang panahon ito, kaya mahalagang hindi hintaying malapit na ang eleksyon.
Isa sa mga pinakamalaking sektor ng bansa ang mga Pilipinong nasa ibang bansa — at isa rin sa may pinakamababang partisipasyon sa halalan, kadalasan dahil hindi alam ng marami na puwede pala silang bumoto.
Sino ang Puwedeng Magparehistro
- Pilipinong mamamayan na nasa ibang bansa, may sapat na gulang sa araw ng eleksyon;
- OFW na may kontrata sa ibang bansa;
- Immigrant at permanent resident sa ibang bansa — saklaw sila ng kasalukuyang batas sa overseas voting;
- Dual citizen na nagbalik ng pagkamamamayan sa ilalim ng RA 9225;
- Hindi kabilang ang mga nawalan ng pagkamamamayan at hindi pa nag-reacquire.
Ano ang Binoboto
Ang overseas voting ay para sa mga pambansang posisyon: pangulo, pangalawang pangulo, senador, at party-list. Hindi kasama ang mga lokal na posisyon gaya ng alkalde, gobernador, at konsehal — dahil ang mga ito ay nakatali sa aktwal na tirahan sa isang lokalidad.
Paano Magparehistro
- Pumunta sa Philippine Embassy, Consulate, o sa itinalagang lugar ng pagpaparehistro;
- Magdala ng valid na Philippine passport;
- Kung dual citizen, magdala rin ng Identification Certificate at Order of Approval;
- Punan ang application form at magpakuha ng biometrics;
- Kunin ang patunay ng pagpaparehistro at itago ito.
May mga panahong may mobile registration sa mga lugar na malayo sa post — sulit itong itanong sa embahada.
Paano Bumoto
May mga bansang ginagawa ito nang personal sa post, at may mga bansang ipinapadala ang balota sa pamamagitan ng koreo. May itinakdang panahon ng pagboto na mas mahaba kaysa sa isang araw dito sa Pilipinas. Ang mahalaga ay alam mo kung anong sistema ang gagamitin sa bansang kinaroroonan mo at kung kailan ito magsisimula.
Praktikal na Payo
- Magparehistro nang maaga — may takdang panahon at nagsasara ito nang matagal bago ang eleksyon;
- I-update ang address mo sa post kung lumipat ka ng bansa o lungsod;
- Tingnan ang katayuan ng pagkakarehistro mo bago ang halalan — may proseso ng deactivation kapag hindi bumoto sa sunod-sunod na halalan;
- Ipaalam sa kapwa OFW — maraming hindi nakakaalam na puwede silang bumoto.
Frequently Asked Questions
Puwede bang bumoto ang OFW sa alkalde at gobernador? Hindi. Ang overseas voting ay para sa mga pambansang posisyon lamang: pangulo, pangalawang pangulo, senador, at party-list.
Puwede bang magparehistro ang permanent resident sa ibang bansa? Oo, saklaw sila ng kasalukuyang batas sa overseas voting basta Pilipinong mamamayan pa rin sila.
Rehistrado na ako sa Pilipinas. Kailangan ko pa bang magparehistro ulit? Kailangan ng hiwalay na pagpaparehistro bilang overseas voter. Magtanong sa post tungkol sa tamang proseso para sa kaso mo.
Ano ang mangyayari kung hindi ako bumoto sa dalawang magkasunod na halalan? May proseso ng deactivation ng rehistro sa ganitong sitwasyon. Puwede itong ayusin sa pamamagitan ng reactivation bago ang susunod na halalan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may tanong kayo tungkol sa karapatan ninyong bumoto o sa katayuan ng pagkakarehistro ninyo, matutulungan namin kayong linawin ito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.