Karapatan ninyong mag-organisa at pinoprotektahan ito ng Saligang Batas at ng Labor Code. Ang proseso: magpulong ang mga interesado at bumuo ng samahan, gumawa ng konstitusyon at alituntunin, maghalal ng mga opisyal, at magparehistro sa DOLE. Kapag nairehistro, nagiging legitimate labor organization ang union na may karapatang magpetisyon ng certification election at makipagtawaran. Ipinagbabawal ang panghihimasok, pananakot, at pagtanggal dahil sa pag-oorganisa — unfair labor practice ito.
Malaki ang lakas ng sama-samang paninindigan. Pero para maging epektibo ito sa batas, kailangang maging legitimate labor organization ang samahan ninyo — at may partikular na daan patungo roon.
Ang Karapatan Ninyo
Ang karapatang mag-organisa ay nakasaad sa Saligang Batas at sa Labor Code. Karaniwang saklaw nito ang mga rank-and-file na empleyado. May hiwalay na kaayusan para sa mga supervisor, at ang mga tunay na managerial employee ay hindi karapat-dapat sumali sa union ng rank-and-file. Ang tinitingnan ay ang aktuwal na tungkulin, hindi ang titulo.
Ang Proseso
- Pagbuo — magpulong ang mga empleyado sa loob ng iisang bargaining unit;
- Konstitusyon at alituntunin — ang panloob na tuntunin ng samahan;
- Halalan ng opisyal na may minutes at listahan ng bumoto;
- Rehistrasyon sa DOLE — kasama ang listahan ng miyembro at ang iba pang hinihinging dokumento; at
- Certificate of registration — dito nagsisimula ang mga karapatan ng union.
Isang alternatibo ang pagsapi sa isang pederasyon o national union bilang lokal na chapter — mas mabilis ito at may tulong sa dokumentasyon at sa pagtatawaran.
Ang Proteksyon Ninyo
Ipinagbabawal ang panghihimasok ng employer sa pag-oorganisa, ang pananakot, ang pangako ng benepisyo para pigilan kayo, at ang pagtanggal o diskriminasyon dahil sa pagsali. Ang mga ito ay unfair labor practice. Mahalagang malaman: mas maikli ang panahon ng paghahabol dito — isang taon lang mula sa paglabag — kaya kailangan ang mabilis na aksyon.
Praktikal na Payo
- Itago ang lahat ng minutes, listahan, at petsa — ito ang batayan ng rehistrasyon;
- Itala ang bawat pagtatangkang pigilan kayo, may petsa at testigo;
- Mag-ingat sa alok na benepisyo na kasabay lang ng pag-oorganisa ninyo — maaaring senyales ito;
- Panatilihing tuloy ang mahusay na pagtupad sa trabaho; at
- Humingi ng gabay sa DOLE o sa isang pederasyon sa papeles ng rehistrasyon.
Frequently Asked Questions
Puwede ba akong tanggalin dahil sumali ako sa union? Hindi. Ang pagtanggal o diskriminasyon dahil sa pagsali o pag-oorganisa ay unfair labor practice. Kumilos agad dahil isang taon lang ang panahon ng paghahabol dito.
Puwede bang sumali ang supervisor sa union ng rank-and-file? Hindi sa iisang union. May hiwalay na kaayusan para sa mga supervisor, at ang mga tunay na managerial employee ay hindi karapat-dapat sumali sa union ng rank-and-file.
Kailangan bang malaman ng employer ang pag-oorganisa namin? Hindi kailangang ipaalam sa kanya bago magparehistro. Ang proseso ng rehistrasyon ay sa DOLE, at karaniwang nalalaman ng employer kapag naghain na ng petisyon para sa certification election.
Mas mabilis bang sumapi sa pederasyon kaysa magtayo ng sariling union? Karaniwang mas mabilis at mas madali ang papeles kapag naging lokal na chapter ng isang pederasyon, at may dagdag na tulong sa pagtatawaran. Pero may kaakibat itong obligasyon sa pederasyon.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nagsisimula pa lang kayong mag-organisa at may nararanasang panggigipit, mahalaga ang maagang dokumentasyon. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.