Ang non-stock non-profit corporation ay itinatayo sa pamamagitan ng pagrerehistro sa SEC ng articles of incorporation at bylaws na nagsasaad ng layuning pangkawanggawa, pangrelihiyon, pang-edukasyon, propesyonal, o katulad nito. Walang shares of stock at walang dividends — ang anumang kita ay dapat gamitin sa mismong layunin ng organisasyon. Kailangan ang mga incorporator, board of trustees, at mga miyembro, at ang rehistrasyon ay ginagawa online sa SEC. Ang tax exemption sa BIR ay hiwalay na proseso at hindi awtomatiko.
May adhikain kayong magkakasama — foundation para sa mga bata, samahan ng magkakapitbahay, alumni association, o ministry ng simbahan — at gusto ninyong gawing pormal na organisasyon. Ang karaniwang anyo nito ay ang non-stock non-profit corporation.
Ano ang Non-Stock Corporation?
Sa ilalim ng Revised Corporation Code, ang non-stock corporation ay walang shares of stock at hindi namamahagi ng dividends sa mga miyembro nito. Maaari itong itayo para sa layuning pangkawanggawa, pangrelihiyon, pang-edukasyon, propesyonal, kultural, fraternal, pampalakasan, civic, o katulad na layunin. Puwede itong kumita — halimbawa, sa mga bayarin o fundraising — pero ang kita ay dapat ibalik sa layunin ng organisasyon, hindi ipamahagi sa mga miyembro o opisyal.
Mga Hakbang sa Pagtatayo
Answer-first: ang buod ng proseso ay paghahanda ng dokumento at pagrerehistro sa SEC.
- Ihanda ang pangalan at layunin — i-verify ang pangalan sa SEC at isulat nang malinaw ang mga layunin;
- Buuin ang mga tao — mga incorporator, ang board of trustees na mamamahala, at ang mga miyembro; ang bilang ng trustees ay maaaring hanggang labinlima, maliban sa ilang uri tulad ng mga pang-edukasyon o pangrelihiyong korporasyon na may sariling panuntunan;
- Gumawa ng articles of incorporation at bylaws — kasama ang panuntunan sa pagtanggap ng miyembro, botohan, at paggamit ng pondo; at
- Irehistro sa SEC — isumite ang mga dokumento sa online registration system ng SEC at bayaran ang mga fee.
Paano Naman ang Tax Exemption?
Ito ang madalas na hindi maintindihan: ang pagiging non-profit sa SEC ay hindi awtomatikong tax exemption. Hiwalay na proseso sa BIR ang pagkuha ng certificate of tax exemption, at may mga kondisyon ito sa uri ng organisasyon at sa aktwal na paggamit ng kita. Ang organisasyon ay magpaparehistro pa rin sa BIR, kukuha ng TIN, at magpa-file ng mga kaukulang return kahit exempt.
Praktikal na Payo
- Isulat nang maingat ang purpose clause — ito ang babasehan ng SEC at BIR sa pagtrato sa inyo;
- Ilagay sa bylaws ang malinaw na panuntunan sa pondo para maiwasan ang alitan ng mga miyembro; at
- Magtalaga ng maayos na record-keeping mula umpisa — kailangan ito sa taunang reporting sa SEC.
Frequently Asked Questions
Puwede bang kumita ang non-stock non-profit corporation? Puwede, pero ang kita ay dapat gamitin sa layunin ng organisasyon at hindi ipamahagi sa mga miyembro, trustees, o opisyal bilang dividends.
Ilan ang kailangang trustees sa non-stock corporation? Karaniwang hanggang labinlima ang trustees, at sila ay dapat mga miyembro ng korporasyon. May sariling panuntunan ang ilang uri tulad ng mga pang-edukasyon at pangrelihiyong korporasyon.
Awtomatiko bang tax exempt ang foundation o non-profit? Hindi. Ang tax exemption ay hiwalay na proseso sa BIR na may sariling mga kondisyon, at kailangan pa ring magparehistro sa BIR at mag-file ng mga kaukulang return.
Ano ang pagkakaiba ng non-stock corporation sa asosasyong hindi rehistrado? Ang rehistradong korporasyon ay may sariling legal personality: puwedeng magmay-ari ng ari-arian, pumasok sa kontrata, at magbukas ng bank account sa sarili nitong pangalan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nagbabalak kayong magtayo ng foundation, asosasyon, o ibang non-profit, matutulungan ka naming ihanda ang articles, bylaws, at rehistrasyon. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.