Sa ilalim ng Organ Donation Act, maaaring magbigay ng organ ang sinumang nasa hustong gulang at may matinong pag-iisip — sa pamamagitan ng huling habilin o ng isang nakasulat na dokumento na pinirmahan sa harap ng dalawang saksi. Ang donasyon ay maaaring buong katawan, tiyak na organ, o para sa itinakdang layunin tulad ng transplant o pananaliksik. Maaari itong bawiin anumang oras. Kung walang naiwang pahayag, ang pamilya ang tatanungin ayon sa itinakdang pagkakasunod-sunod.
Maraming Pilipino ang nais magbigay pero hindi alam ang tamang paraan — at dahil doon, natatapos ito sa alinlangan ng pamilya sa oras na kailangan na ang desisyon.
Sino ang Puwedeng Magbigay
Ang nasa hustong gulang at may matinong pag-iisip ay maaaring magbigay ng buo o bahagi ng kanyang katawan, na magkakabisa pagkamatay. Ang kabataang wala pang hustong gulang ay hindi basta puwede; may espesyal at makikitid na tuntunin para dito na nangangailangan ng pahintulot ng magulang o guardian.
Paano Ito Isulat
- Sa huling habilin — magkakabisa agad pagkamatay, kahit hindi pa napapatunayan ang will sa korte;
- Sa hiwalay na dokumento — pirmado mo sa harap ng dalawang saksi na pipirma rin;
- Kung hindi ka makapirma — maaari itong gawin sa iyong pangalan sa iyong utos at sa iyong harapan, at sa harap ng saksi; at
- Maaaring bawiin anumang oras — sa nakasulat na pagbawi o sa pagsira ng dokumento.
Ang Papel ng Pamilya
Answer-first: kung malinaw ang naiwan mong dokumento, ito ang susundin. Sa praktika, halos palaging kinakausap pa rin ang pamilya — kaya ang pinakamabisang hakbang ay hindi lang ang pagsulat kundi ang pagsasabi sa kanila nang maaga. Kung walang naiwang pahayag, ang pahintulot ay hinihingi ayon sa pagkakasunod-sunod: asawa, anak na nasa hustong gulang, magulang, kapatid na nasa hustong gulang, at guardian.
Mga Kailangang Tandaan
- Bawal ang bayad para sa organ — ang donasyon ay kaloob, hindi bentahan;
- Ang ospital na may transplant program ang may kakayahang tumanggap;
- Ang pagkamatay ay dapat matukoy ng doktor na hindi kasali sa transplant team; at
- Hindi lahat ng katawan ay angkop — may medikal na pagsusuri pa rin.
Frequently Asked Questions
Kailangan bang notaryado ang organ donation document? Hindi kinakailangan ang notaryo sa ilalim ng batas kung ito ay pirmado mo sa harap ng dalawang saksi. Ang notaryo ay dagdag na proteksyon lamang laban sa pagtatalo sa pagkakakilanlan.
Puwede ko bang bawiin ang donasyon ko? Oo, anumang oras habang buhay ka pa. Maaari itong gawin sa nakasulat na pagbawi, sa pagsira ng dokumento, o sa malinaw na pahayag sa harap ng saksi.
Puwede bang tanggihan ng pamilya ang naisulat kong donasyon? Ang malinaw na dokumento ay may bisa kahit walang pahintulot ng pamilya. Sa praktika, kinakausap pa rin sila, kaya mahalagang alam nila ang desisyon mo nang maaga.
Puwede bang magbigay ng organ habang buhay pa? Oo para sa ilang organ tulad ng kidney, sa ilalim ng mahigpit na medikal at legal na proseso. Ipinagbabawal ang anumang bayad kapalit ng organ.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nais mong isulat nang maayos ang iyong desisyon tungkol sa organ donation, matutulungan ka naming gawin itong malinaw at may saksi. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.