Simulan sa paghahanda: alamin ang eksaktong halagang hinihingi mo at kung paano mo ito kinalkula, at magdesisyon nang maaga sa pinakamababang tatanggapin mo. Magpadala ng malinaw at magalang na sulat na nagsasaad ng mga pangyayari, ng hinihingi, at ng deadline. Iwasan ang banta at ang insulto — babalik ito sa iyo bilang ebidensya. Kapag may alok, huwag agad tumanggi; magtanong kung paano nila ito nakalkula. Isulat ang anumang napagkasunduan bago ito ituring na tapos.
Ang karamihan ng away ay natatapos sa usapan, hindi sa hatol. Pero maraming Pilipino ang pumapasok sa negosasyon nang walang paghahanda, at doon nauubos ang posisyon nila.
Bago Ka Magsalita
- Kalkulahin nang tiyak — hindi bilog na bilang; ilista ang bawat bahagi ng hinihingi mo;
- Alamin ang ebidensya mo — ano ang kaya mong patunayan at ano ang hindi;
- Alamin ang kahinaan mo — anong itatanong nila na hindi mo kayang sagutin;
- Magpasya sa pinakamababa — ang bilang na kapag mas mababa pa rito ay mas mabuting magsampa; at
- Alamin kung may mahahabol — kung wala silang ari-arian, ang alok nila ngayon ang tunay na halaga ng kaso mo.
Ang Unang Sulat
Ang mabisang liham ay maikli, malinaw, at walang emosyon. Nakalagay dito: ang mga pangyayari na may petsa, ang batayan ng paghingi mo, ang eksaktong halaga, ang paraan at deadline ng bayad, at ang malinaw na pahayag na maghahain ka ng nararapat na aksyon kung walang tugon. Iwasan ang salitang nananakot — ang pagbabanta ng kasong walang batayan ay puwedeng gamitin laban sa iyo.
Sa Mismong Usapan
- Magtanong muna — alamin kung ano ang problema nila bago mo ilatag ang sa iyo;
- Huwag agad tumanggi — itanong kung paano nila nakalkula ang alok;
- Isara ang mga sanga — itanong kung may iba pa silang isyu bago magtapos;
- Bigyan sila ng paraan para makaalis nang may dangal — ang pagpapahiya ay pumipigil sa kasunduan; at
- Huwag pumirma sa mismong araw kung malaki ang usapin.
Ang Hindi Pera na Mahalaga
Madalas na hindi lang pera ang nakataya. May gustong paumanhin, may gustong ibalik ang gamit, may gustong itigil ang pagkalat ng tsismis, at may gustong iskedyul na kaya nilang tupdin. Ang mga ito ay minsan mas mura para sa kabila at mas mahalaga para sa iyo. Ilagay ito sa mesa.
Kapag May Kasunduan Na
Huwag ituring na tapos ang usapan hangga't hindi nakasulat. Isulat ang halaga, ang petsa, ang paraan, at ang mangyayari kapag hindi natupad. Kung may kaso na, isumite ito sa korte para aprubahan. Kung wala pa, magpa-notaryo kung malaki ang halaga. At huwag pumirma ng papel na nagsasabing tapos na ang lahat hangga't hindi mo pa natatanggap ang bayad.
Frequently Asked Questions
Magpapakita ba akong mahina kung ako ang unang mag-aalok ng areglo? Hindi. Ang maagang alok ay madalas na senyales ng kumpiyansa at ng praktikal na pag-iisip. Ang mahalaga ay handa ka at alam mo ang halaga ng kaso mo.
Puwede bang gamitin laban sa akin ang alok ko sa areglo? Ang pahayag na ginawa sa panahon ng seryosong usapan ng areglo ay karaniwang hindi ginagamit para patunayan ang pananagutan. Pero mag-ingat pa rin sa mga sinasabi mo.
Ano ang hindi ko dapat ilagay sa demand letter? Banta ng kasong walang batayan, insulto, at anumang paratang na hindi mo kayang patunayan. Puwede itong gamitin laban sa iyo sa hinaharap.
Kailangan ba ng abogado sa negosasyon? Hindi kinakailangan, pero malaki ang tulong lalo na sa pagsulat ng liham at ng kasunduan. Ang maling salita sa kasunduan ang pinagmumulan ng bagong away.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may usapin kayong gusto mong ayusin bago pa umabot sa korte, malaki ang ipinagkakaiba ng maayos na paghahanda. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.