Ang donor's tax return ay inihahain sa loob ng tatlumpung araw mula sa petsa ng donasyon. Ang buwis ay anim na porsyento ng halagang lampas sa dalawang daan at limampung libong pisong hindi binubuwisan sa loob ng isang taon, pinagsama-sama ang lahat ng ibinigay mo sa taong iyon. Kailangan ang deed of donation, patunay ng pagtanggap ng tumanggap, at ang mga dokumento ng ari-ariang ibinigay. Walang clearance, walang paglilipat ng titulo.
Karaniwang ginagamit ang donasyon para maiwasan ang gulo sa mana. Tama ang ideya, pero may sarili itong buwis at deadline na hindi dapat kaligtaan.
Ang Batayang Panuntunan
Ang bawat donasyon sa loob ng isang taon ay pinagsasama-sama. Ang unang dalawang daan at limampung libong piso sa isang taon ay hindi binubuwisan; ang lampas doon ay may anim na porsyentong buwis. Pareho ang rate kahit kamag-anak o hindi ang tumanggap — ito ang isa sa malalaking pagbabago sa ilalim ng TRAIN Law (Republic Act No. 10963).
Ang Tatlumpung Araw
Ito ang madalas nalalampasan. Ang return ay inihahain sa loob ng tatlumpung araw mula sa petsa ng donasyon — hindi sa katapusan ng taon, at hindi kasabay ng income tax mo. Kapag maraming donasyon sa isang taon, may return sa bawat isa, at ang kuwenta ay tumatakbo batay sa pinagsama-samang halaga ng taon.
Ang mga Dokumento
- Deed of donation — notaryado kung lupa o bahay ang ibinigay, kasama ang malinaw na pagtanggap ng tumanggap;
- Patunay ng halaga — para sa lupa, ang zonal value at ang tasa ng lokal na assessor;
- Titulo at tax declaration ng ari-arian; at
- TIN ng nagbigay at ng tumanggap — parehong kailangan.
Ang Clearance
Mahalaga ring alamin kung ano ang ideklarang halaga. Sa lupa, hindi ang sariling tantiya ang batayan kundi ang mas mataas sa zonal value ng BIR at sa tasa ng lokal na assessor. Sa salapi, ang aktuwal na halagang ibinigay. Sa bahagi ng negosyo, may sariling paraan ng pagtatasa. Ang maling deklarasyon ng halaga ang isa sa pinakakaraniwang dahilan ng pagbabalik ng aplikasyon.
Tulad ng sa mana at sa benta, hindi tatanggapin ng Registry of Deeds ang paglilipat kung walang clearance mula sa BIR. Kaya ang donasyon ng lupa ay hindi natatapos sa pagpirma sa harap ng notaryo — kalahati pa lang iyon ng proseso.
Ang mga Karaniwang Pagkakamali
Una, ang paggamit ng “deed of sale” gayong donasyon naman ang totoo, para lang mabawasan ang gastos — may sariling panganib ito at maaaring lumabas sa pagsusuri. Ikalawa, ang paghahati ng donasyon sa maraming taon nang walang tunay na paglilipat sa bawat taon. Ikatlo, ang pagkalimot na ang tumanggap ay may sariling papeles na aayusin, gaya ng bagong tax declaration.
Praktikal na Payo
- Idokumento ang petsa ng donasyon nang malinaw — doon nagsisimula ang tatlumpung araw;
- Kung malaki ang halaga, ipasuri muna kung donasyon ba talaga ang pinakamainam na paraan;
- Huwag pirmahan ang deed hangga't hindi handa ang pambayad sa buwis at sa mga bayarin sa paglilipat.
Frequently Asked Questions
Kailan ang deadline ng donor's tax? Sa loob ng tatlumpung araw mula sa petsa ng donasyon, hindi sa katapusan ng taon.
May buwis ba ang maliit na regalo? Ang unang dalawang daan at limampung libong piso ng pinagsama-samang donasyon sa isang taon ay hindi binubuwisan.
Pareho ba ang rate kahit hindi kamag-anak ang bibigyan ko? Oo. Sa kasalukuyang batas, anim na porsyento ang rate anuman ang relasyon ng nagbigay at ng tumanggap.
Puwede bang deed of sale na lang para makatipid? Mapanganib ito. Ang maling paglalarawan ng transaksyon ay maaaring lumabas sa pagsusuri at may kaakibat na pananagutan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nagbabalak kang magbigay ng lupa o malaking halaga sa pamilya, matutulungan ka naming ihanda ang tamang dokumento at ang buwis nito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.