Obligasyon ng establisimyento ang PWD discount sa ilalim ng Magna Carta for Persons with Disability (RA 7277) na pinalawak ng RA 10754, at may parusang multa at pagkakakulong ang lumalabag. Kunin ang pangalan ng tindahan at ng cashier, itago ang resibo, at magreklamo sa PDAO ng inyong lungsod o bayan. Puwede ring dalhin ito sa DTI, sa DSWD, o sa piskalya kung malinaw at paulit-ulit ang paglabag.
Ang pinakamasakit na parte ay hindi ang perang hindi nabawas — kundi ang paraan ng pagtanggi. May mga PWD na pinagdudahan sa harap ng pila, o hinihingan ng patunay na wala namang hinihingi ang batas. Alamin ang tamang tugon.
Alamin Muna Kung Sakop
- Sakop — gamot, serbisyong medikal at dental, pamasahe, restawran, hotel, libangan, at serbisyong pang-libing;
- Bahagi lang ng PWD ang binibigyan sa restawran, hindi ang buong grupo;
- Isa lang ang gagamitin kung parehong PWD at senior citizen ang tao sa iisang transaksyon; at
- Karaniwang alin ang mas mataas ang ibinibigay kapag may promo.
Kung nasa loob ka ng saklaw at tumanggi pa rin sila, paglabag na iyon at may kaukulang pananagutan.
Ang Gagawin sa Sandaling Iyon
- Magalang na hilinging tawagin ang supervisor o manager;
- Ipakita ang PWD ID — ito ang sapat na patunay; hindi nila kailangang hingin ang medical records mo;
- Kunin ang pangalan ng establisimyento, ng sangay, at ng cashier;
- Itago ang resibo at kunan ito ng litrato; at
- Kung may humihiyang pahayag na ginawa sa iyo, itala ang eksaktong sinabi at ang oras.
Saan Magreklamo
- PDAO ng lungsod o bayan — ang pangunahing tagapagpatupad sa antas ng lokal;
- DSWD at ang National Council on Disability Affairs para sa mga usaping pambansa;
- DTI para sa mga establisimyentong nagbebenta ng bilihin at serbisyo; at
- Piskalya kung nais ituloy bilang kasong kriminal.
May itinakdang multa at pagkakakulong ang batas para sa mga tumatangging magbigay ng benepisyo, at mas mabigat ang parusa sa paulit-ulit na paglabag. May kaakibat ding posibleng pagkansela ng permit sa negosyo.
Kung ang Isyu ay Panlalait, Hindi Diskwento
May hiwalay na proteksyon laban sa public ridicule at vilification ng PWD sa ilalim ng batas. Kung hindi lang tinanggihan kundi hiniya ka pa sa harap ng ibang tao, ito ay ibang paglabag na may sariling pananagutan. Isulat ang eksaktong nangyari habang sariwa pa, at humanap ng testigo.
Praktikal na Payo
- Panatilihing hindi expired ang PWD ID — iyan ang unang pinupuna;
- Suriin ang resibo bago umalis sa counter;
- Ang nakasulat na reklamo sa PDAO ang mas epektibo kaysa sa away sa pila; at
- Kung paulit-ulit ang isang tindahan, isumbong ito nang pormal — may kapangyarihang mag-monitor ang PDAO.
Frequently Asked Questions
Puwede bang hingin ng tindahan ang medical records ko? Hindi kailangan. Ang PWD ID ang sapat na patunay ng iyong karapatan sa benepisyo.
May parusa ba ang tumatangging magbigay ng PWD discount? Oo. May itinakdang multa at pagkakakulong ang batas, at mas mabigat ang parusa sa paulit-ulit na paglabag.
Ano ang gagawin kung hiniya ako sa harap ng ibang tao? May hiwalay na proteksyon laban sa panlalait at pambabastos sa PWD. Isulat ang eksaktong nangyari, humanap ng testigo, at maghain ng reklamo.
Kailangan bang dumaan sa barangay bago magreklamo? Hindi para sa ganitong reklamo. Puwede kang dumiretso sa PDAO, sa DTI, o sa piskalya depende sa uri ng paglabag.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung paulit-ulit na ipinagkakait ang karapatan ninyo, matutulungan ka naming ihanda ang pormal na reklamo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.